Wiktor Żyzdryń [Żyzdrań, Żyzdroń]
pseud. Dal, Drań
| Dane osobowe | ||
| Inne nazwiska w czasie okupacji lub po wojnie: | ||
| Płeć: | mężczyzna | |
| Data urodzenia: | 1912-03-15 | |
| Miejsce urodzenia: | Kadełby [Kadołby], pow. lidzki, woj. Nowogródzkie | |
| Data śmierci: | ||
| Miejsce śmierci: | ||
| Miejsce pochówku: | ||
| Rodzice | ||
| Imię ojca: | Adam | |
| Imię matki: | Maria | |
| Nazwisko panieńskie matki: | Sawicka | |
| Stopień wojskowy uzyskany przed II wojną światową: | plutonowy | |
| Data: | ||
| Starszeństwo: | ||
| Organ nadający: | ||
| Stopień wojskowy uzyskany w konspiracji: | podporucznik | |
| Data: | ||
| Starszeństwo: | ||
| Organ nadający: | ||
| Stopień wojskowy uzyskany po wojnie: | porucznik | |
| Data: | ||
| Starszeństwo: | ||
| Organ nadający: | ||
| Wykształcenie cywilne | ||
| Przed wojną: | Ukończył średnią szkołę techniczną, wydział mierniczy w Wilnie w 1935 r. | |
| W czasie wojny: | ||
| Po wojnie: | ||
| Służba wojskowa | ||
| Przed wojną: | 1935/1936 – Ukończył kurs podchorążych rezerwy przy 77 pp. w Lidzie. | |
| W czasie wojny: | ||
| Po wojnie: | ||
| Miejsce pracy | ||
| Przed wojną: | ||
| W czasie wojny: | Pracował w geodezji miasta Lidy w czasie pierwszej okupacji sowieckiej. | |
| Po wojnie: | Po powrocie do kraju rozpoczął pracę w Biurze Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej. | |
| Działalność społeczna, związkowa i polityczna | ||
| Przed wojną: | ||
| W czasie wojny: | ||
| Po wojnie: | ||
| Działalność w ruchu kombatanckim | ||
| Opis działań: | Ufundował pomnik żołnierzy AK i żołnierzy Samoobrony w Szczecinku. ŚZŻAK leg. nr 017839 [285150] ZBoWiD leg. nr 108591 | |
| Przynależność i udział w pracach innych organizacji i instytucji podziemnych | ||
| Przed scaleniem i wstąpieniem do ZWZ-AK, jak i „równolegle”: | ||
| Przynależność do ZWZ-AK na Kresach | ||
| Działalność: | Rozpoczął służbę jako dowódca Placówki Żymuny. Uczestniczył w potyczkach bojowych, organizował akcje dywersyjne oraz szkolił drużyny konspiracyjne. W 04.1944 r. odkomenderowany do 77 pp AK, II batalion. III komp. “Wiesława” (według K. Krajewskiego służył w 6 kompanii jako dowódca 2 plutonu). Wziął udział w zdobyciu Radunia, wówczas został lekko ranny w nogę, a także w walkach przy punkcie granicznym w Krakszach. | |
| Data zaprzysiężenia: | 1941-09-15 | |
| Czasookres: | 1941-09-15 - 1945-03-00 | |
| Pełnione funkcje: | Dowódca placówki Dowódca 2 plutonu | |
| Oddział względnie pion organizacyjny: | II/77 pp AK, 3 (6) komp., 2 plut. | |
| Okręg: | Okręg Wilno, Okręg Nowogródek | |
| Przydział: | Akcja „Burza” w Okręgu Wileńsko-Nowogródzkim AK | |
| Przydział: | Okręg Nowogródek SZP-ZWZ (1939-1941), Okręg Nowogródek AK (1942-1944), Zgrupowanie Północ Okręgu Nowogródek AK | |
| Inspektorat Rejonowy Północny | ||
| II/77 pp AK | ||
| Obwód Lida Armii Krajowej | ||
| Zgrupowanie Bojowe nr 4 „Południe” | ||
| II/77 pp AK | ||
| Przynależność do ZWZ-AK poza Kresami | ||
| Działalność: | ||
| Data zaprzysiężenia: | ||
| Czasookres: | ||
| Pełnione funkcje: | ||
| Oddział względnie pion organizacyjny: | ||
| Działalność w podziemiu antykomunistycznym: | ||
| Opis działań: | Uniknął aresztowania w trakcie rozbrojenia i nawiązał kontakt z dowódcą Samoobrony “Zgrupowanie Północ”. Został dowódcą kompanii “Gnuśna A”. Walczył przeciwko Sowietom w obronie polskiej ludności. | |
| Udział w akcji "Burza" | ||
| Opis działań: | 09.1944-03.1945 – konspiracja komp. “Gnuśna A” w Zgrupowaniu “Północ” | |
| Konspiracyjni współpracownicy | ||
| Przełożeni, podwładni i organizacyjni koledzy: | ||
| Członkowie rodziny zaangażowani w konspirację: | ||
| Służba w innych formacjach wojskowych | ||
| Polskich: | ||
| Niepolskich: | ||
| Represje | ||
| Represje stosowane przez Niemców (pobyt w niemieckich więzieniach i obozach koncentracyjnych - daty i miejsce, nazwiska współwięźniów): | ||
| Represje stosowane przez Związek Sowiecki (pobyt w sowieckich więzieniach i łagrach - daty i miejsce, nazwiska współwięźniów): | 09.03.1945 r. aresztowany przez Ministerstwo Wnutriennych Dieł. Sąd Wojskowy w Grodnie skazał go na karę śmierci, w 10.1945 r. zamieniono ją na 20 lat robót. Został wywieziony do Workuty, gdzie pracował w kopalni węgla. W 07.1953 r. wziął udział w trzydniowym strajku w obozach nr 29 i 7. W Wielkanoc 1956 r. za zorganizowanie wielkanocnego śniadania oraz zebranie 500 rubli na zakup leków dla ciężko chorego więźnia został przeniesiony do specłagru Inta. 22.12.1956 r. został zwolniony. Do Polski wrócił 12.01.1957r. | |
| Represje ze strony polskiego komunistycznego aparatu bezpieczeństwa | ||
| Ordery i odznaczenia | ||
| Lista odznaczeń | Krzyż Walecznych Krzyż Armii Krajowej leg. nr 22614 Krzyż Partyzancki (12.10.1983) Złoty Krzyż Zasługi Medal Wojska Polskiego Srebrny Krzyż Zasługi z Mieczami (07.08.1981) | |
| Autorstwo wspomnień, relacji, pamiętników, dzieł literackich, opracowań naukowych, działalność redakcyjna | ||
| Poświęconych historii a w szczególności ZWZ-AK: | ||
| Poświęconych innym dziedzinom nauki i sztuki lub publicystyki: | ||
| Źródła archiwalne i literatura do noty biograficznej | AAN, teczka osobowa Wiktora Żyzdrynia; Archiwum Muzeum Okręgu Wileńskiego AK “Wiano” w Łodzi, Spis Polaków, którzy spędzili lata po II wojnie światowej, na zasadzie sowieckich trybunałów wojennych w łagrach Workuty, nr 517; CDCN, Żyzdroń Wiktor, Wspomnienia z okresu okupacji Ziemi Nowogródzkiej przez Związek Radziecki i hitlerowskie Niemcy, aresztowania i uwięzienia w Raduniu I Grodnie, pobytu w obozie Gułag w Workucie – spisane w 1977 roku w maszynopisie przepisane i częściowo przeredagowane przez córkę Beatę Dygulską na początku 2008 r., sygn. akc. 3071/12; Krajewski K., Jan Borysewicz “Krysia” “Mściciel” 1913-1945, Warszawa 2013, s. 81, 123, 126, 127, 135, 138, 139, 146, 147, 177, 190; Krajewski K., “Szlakiem Narbutta”, Warszawa 2015, s. 118; Słownik Polski Walczącej na Kresach Północno-Wschodnich Rzeczypospolitej, T. 3, Bydgoszcz 1995, s. 261-262; “Wileńskie Rozmaitości”, 2003, nr 4-5 (78-79), s. 261-262. | |
| Ikonografia | ||
| Ewentualne uwagi | ||
| Fotografie | ||
| Skany załączonych dokumentów | ||
| Pobierz jako plik tekstowy | ||
Chcesz zgłosić uwagę do biogramu?
