Winter, Stanisław Mateusz

Stanisław Mateusz Winter

pseud. Biały, Rudy, Stanley, Ściopka

Dane osobowe
Inne nazwiska w czasie okupacji lub po wojnie:Stanisław Maciej Zimowski, Jan Hryniewicz
Płeć:mężczyzna
Data urodzenia: 1908-02-09
Miejsce urodzenia:Nowy Sącz
Data śmierci:1945-06-28
Miejsce śmierci:Poznań
Miejsce pochówku:
Rodzice
Imię ojca:
Imię matki:
Nazwisko panieńskie matki:
Stopień wojskowy uzyskany przed II wojną światową:
Data:
Starszeństwo:
Organ nadający:
Stopień wojskowy uzyskany w konspiracji:
Data:
Starszeństwo:
Organ nadający:
Stopień wojskowy uzyskany po wojnie:
Data:
Starszeństwo:
Organ nadający:
Wykształcenie cywilne
Przed wojną:

Uczęszczał do Państwowego Gimnazjum nr 2 im. Króla Bolesława Chrobrego w Nowym Sączu gdzie zdał maturę w 1927 roku.

Podjął studia prawnicze na Uniwersytecie Jagiellońskim, jednak przerwał je po 2 latach.

W czasie wojny:
Po wojnie:
Służba wojskowa
Przed wojną:

Odbył służbę wojskowa w Szkole Podchorążych Rezerwy w Krakowie

W 1934 r., przydzielony do 1 Pułku Strzelców Podhalańskich w Nowym Sączu. 30 maja 1939 r. skierowany do batalionu ON “Limanowa” .

W czasie wojny:

We wrześniu 1939 r. służył w 2. Brygadzie Górskiej. Po upadku wojny obronnej przedostał się na Węgry, następnie do Francji. Trafił do Wielkiej Brytanii, gdzie służył w 1 Brygadzie Strzelców. Został również przeszkolony w dywersji. Do Polski zrzucony w nocy z 01/02.09.1942 r. Otrzymał przydział do Okręgu Nowogródek.

Po wojnie:
Miejsce pracy
Przed wojną:

Po wyjściu z wojska pracował jako urzędnik w urzędach skarbowych w Nowym Sączu i Limanowej.

W czasie wojny:
Po wojnie:
Działalność społeczna, związkowa i polityczna
Przed wojną:
W czasie wojny:
Po wojnie:
Działalność w ruchu kombatanckim
Opis działań:
Przynależność i udział w pracach innych organizacji i instytucji podziemnych
Przed scaleniem i wstąpieniem do ZWZ-AK, jak i „równolegle”:
Przynależność do ZWZ-AK na Kresach
Działalność:

Zgłosił się do służby w kraju. Przeszedł szkolenie w zakresie dywersji i został zaprzysiężony 19 stycznia 1942 r. na rotę Armii Krajowej w Oddziale VI Naczelnego Wodza. W nocy z 1 na 2 września 1942 r. został zrzucony do kraju.

Po aklimatyzacji dostał w październiku przydział do Okręgu Nowogródek, gdzie w styczniu 1943 r. objął stanowisko komendanta Obwodu Nieśwież. 1 maja 1944 r. został dowódcą III batalionu 78 Pułku Piechoty AK.

 

Data zaprzysiężenia:1942-01-19
Czasookres:
Pełnione funkcje:

Komendant Ośrodka Nieśwież “Strażnica” w Inspektoracie Rejonowym Baranowicze od 01.1943 r., dowódca III batalionu 78 pp od 01.05.1944 r.

Oddział względnie pion organizacyjny:Cichociemny; III/78 pp AK
Okręg:Okręg Nowogródek
Przynależność do ZWZ-AK poza Kresami
Działalność:
Data zaprzysiężenia:
Czasookres:
Pełnione funkcje:
Oddział względnie pion organizacyjny:
Działalność w podziemiu antykomunistycznym:
Opis działań:
Udział w akcji "Burza"
Opis działań:

27.06.1944 r. podczas akcji “Burza” dowodził dwiema kompaniami 78 pp AK, które ostatecznie zostały otoczone i rozbrojone przez NKWD.

Konspiracyjni współpracownicy
Przełożeni, podwładni i organizacyjni koledzy:
Członkowie rodziny zaangażowani w konspirację:
Służba w innych formacjach wojskowych
Polskich:

W Wielkiej Brytanii służył w 1 Brygadzie Strzelców.

9 Drezdeńska Dywizja Piechoty (L)WP, jako dowódca 3 kompanii 26 Pułku Piechoty.

 

Niepolskich:
Represje
Represje stosowane przez Niemców (pobyt w niemieckich więzieniach i obozach koncentracyjnych - daty i miejsce, nazwiska współwięźniów):
Represje stosowane przez Związek Sowiecki (pobyt w sowieckich więzieniach i łagrach - daty i miejsce, nazwiska współwięźniów):

Zagrożony aresztowaniem wstapił do (L)WP i został wcielony do 9 Drezdeńskiej Dywizji Piechoty Ludowego Wojska Polskiego. 06.04.1945 r. został aresztowany pod zarzutem planowanej dezercji i postawiony przed Sądem Wojskowym 07.05.1945 r., który skazał go na karę śmierci. Wyrok został wykonany w ruinach pruskiego zamku w Poznaniu.

Represje ze strony polskiego komunistycznego aparatu bezpieczeństwa
Autorstwo wspomnień, relacji, pamiętników, dzieł literackich, opracowań naukowych, działalność redakcyjna
Poświęconych historii a w szczególności ZWZ-AK:
Poświęconych innym dziedzinom nauki i sztuki lub publicystyki:
Źródła archiwalne i literatura do noty biograficznej

Cichociemni elita dywersji, [online:] http://elitadywersji.org/stanislaw-winter-cichociemny/ (dostęp 07.06.2022);

FOK, Archiwum Wschodnie, sygn. AW III/618.40.11;

Krajewski K., Na ziemi nowogródzkiej. “NÓW”–Nowogródzki Okręg Armii Krajowej, Warszawa 1997, s. 731;

Słownik Polski Walczącej na Kresach Północno-Wschodnich Rzeczypospolitej, t. 4, (red.) Malinowski J., Bydgoszcz 1995, s. 48;

Tochman K., Słownik biograficzny cichociemnych, Rzeszów 2002, s. ;

Tucholski J., Cichociemni, Warszawa 1985, s. 434;

“Wileńskie Rozmaitości”, 2005, nr 5 (92), s. 48.

Ikonografia
Ewentualne uwagi
Fotografie
Skany załączonych dokumentów
Pobierz jako plik tekstowy

Chcesz zgłosić uwagę do biogramu?