Kontrym, Bolesław

Bolesław Kontrym

pseud. Biały, Bielski, Bolesław, Cichocki, Żmudzin

Dane osobowe
Inne nazwiska w czasie okupacji lub po wojnie:
Płeć:mężczyżna
Data urodzenia: 1898-08-27
Miejsce urodzenia:Zaturce, pow. łucki
Data śmierci:1953-01-02
Miejsce śmierci:Warszawa
Miejsce pochówku: Cmenatrz na Powązkach
Rodzice
Imię ojca:Władysław
Imię matki: Aldona
Nazwisko panieńskie matki:Cichocka
Stopień wojskowy uzyskany przed II wojną światową: porucznik
Data: 1917-12-01
Starszeństwo:
Organ nadający:
Stopień wojskowy uzyskany w konspiracji: major
Data:
Starszeństwo:
Organ nadający:
Stopień wojskowy uzyskany po wojnie:
Data:
Starszeństwo:
Organ nadający:
Wykształcenie cywilne
Przed wojną:
W czasie wojny:
Po wojnie:
Służba wojskowa
Przed wojną:

W 1909 r. podjął naukę w Korpusie Kadetów w Jarosławiu w Rosji, którą przerwał w 1915 r. wstępując do armii carskiej.

Będąc w wojsku, początkowo służył w 106 pp. następnie po ukończeniu przyspieszonego kursu chorążych w 1915 r, otrzymał dowództwo nad plutonem 250 pp. W kolejnych latach służył w: 127 pp. III batalion (06.1915-08.1917) oraz 660 pp. (od 08.1917). Będąc w stopniu porucznika wstąpił do oddziałów polskich formujących się w Rosji. Następnie od stycznia 1918 r służył w 5 pułku ułanów II Korpusu Polskiego. Dalszą karierę wojskową kontynuował  jako młodszy oficer w 2 Batalionie Straży Granicznej Nowy Świerżeń.

Dowodził 82 pp i 28 półbrygadą 10 DP Armii Czerwonej, walczył po stronie bolszewików w wojnie polsko-bolszewickiej. Za swoje zasługi został trzykrotnie odznaczony Orderem Czerwonego Sztandaru.

 

 

 

W czasie wojny:

Podczas kampanii wrześniowej otrzymał zadanie dostarczenia poczty dyplomatycznej z Wilna do Zaleszczyk. Po wykonaniu zadania i powrocie do Wilna, 19 września 1939 r. został internowany na granicy litewskiej i przewieziony do obozu pod Kownem. W październiku tego samego roku uciekł z obozu i przedostał się do Sztokholmu, a z stamtąd przez Norwegię i Wielką Brytanię dotarł do Wojska Polskiego we Francji.

 

 

 

Po wojnie:
Miejsce pracy
Przed wojną:

Oficer Policji Państwowej.

W czasie wojny:
Po wojnie:
Działalność społeczna, związkowa i polityczna
Przed wojną:
W czasie wojny:
Po wojnie:
Działalność w ruchu kombatanckim
Opis działań:
Przynależność i udział w pracach innych organizacji i instytucji podziemnych
Przed scaleniem i wstąpieniem do ZWZ-AK, jak i „równolegle”:

Wiosną 1943 r. został oddelegowany przez Komendę Główną AK do dyspozycji Delegata Rządu na Kraj z przydziałem do Państwowego Korpusu Bezpieczeństwa pełniąc obowiązki szefa służby śledczej w Głównym Inspektoracie PKB. Równolegle od 1 czerwca tego samego roku był dowódcą oddziału dyspozycyjnego “Sztafeta-Podkowa”. We wrześniu przejął dodatkowo samodzielną sekcję dyspozycyjną pchor. “Pilawy”, odkomenderowaną z baonu “Odwet”.

Przynależność do ZWZ-AK na Kresach
Działalność:

Cichociemny. Został zrzucony w nocy z 1 na 2 września 1942 r. Otrzymał przydział do “Wachlarza”, gdzie od grudnia 1942 r. został dowódcą III Odcinka. Następnie pełnił funkcję szefa Kedywu Okręgu AK Brześć.

Data zaprzysiężenia:1942-04-07
Czasookres:
Pełnione funkcje:

szef Kedywu Okręgu AK Brześć,

szef służby śledczej w Głównym Inspektoracie PKB.

dowódca oddziału dyspozycyjnego “Sztafeta-Podkowa”,

dowódca samodzielna sekcję dyspozycyjną pchor. “Pilawy”.

 

Oddział względnie pion organizacyjny:Cichociemny, Odcinek III "Wachlarz"
Okręg:Okręg Wilno
Przydział:
Przynależność do ZWZ-AK poza Kresami
Działalność:
Data zaprzysiężenia:
Czasookres:
Pełnione funkcje:
Oddział względnie pion organizacyjny:
Działalność w podziemiu antykomunistycznym:
Opis działań:
Udział w akcji "Burza"
Opis działań:
Konspiracyjni współpracownicy
Przełożeni, podwładni i organizacyjni koledzy:
Członkowie rodziny zaangażowani w konspirację:
Służba w innych formacjach wojskowych
Polskich:

Przebywając we Francji od grudnia 1939 r. dowodził początkowo kompanią w Oddziale Zapasowym 2 Dywizji Strzelców Pieszych, a następnie od marca 1940 r. dowodził kompanią w III batalionie Samodzielnej Brygady Strzelców Podhalańskich. W trakcie pełnienia służby w Brygadzie uczestniczył w walkach pod Narwikiem. Po kapitulacji Francji w październiku 1940 r. przedostał się do Anglii, gdzie otrzymał dowództwo nad kompanią w VIII Brygadzie Kadrowej Strzelców. W późniejszym czasie został przydzielony do 1 Brygady Strzelców, a we wrześniu otrzymał kolejny przydział – do III batalionu w 1 Samodzielnej Brygadzie Spadochronowej, gdzie przeszedł szkolenie jako cichociemny. Do kraju został zrzucony w nocy z 1 na 2 września 1942 r. w ramach operacji lotniczej krypt. “Smallpox”.

Po ucieczce z niewoli niemieckiej 2 maja 1945 r. przedostał się na teren operacyjny 1 Dywizji Pancernej gen. Maczka, otrzymując w maju dowództwo nad IX Batalionem Strzelców Flandryjskich.

Niepolskich:
Represje
Represje stosowane przez Niemców (pobyt w niemieckich więzieniach i obozach koncentracyjnych - daty i miejsce, nazwiska współwięźniów):

Po upadku Powstania został aresztowany i osadzony w obozie jenieckim. Przebywał następująco: Lamsdorf, Falingbostel, Bergen-Belsen, Gross-Born, Sandbostel. 29.04. podjął ucieczkę z obozu.

Represje stosowane przez Związek Sowiecki (pobyt w sowieckich więzieniach i łagrach - daty i miejsce, nazwiska współwięźniów):
Represje ze strony polskiego komunistycznego aparatu bezpieczeństwa

Aresztowany 13 października 1948 r. w miejscu pracy. Prawdopodobnie był więziony w willi w Miedzeszewie, a 5 sierpnia 1949 r. został osadzony w więzieniu mokotowskim przy ulicy Rakowieckiej w Warszawie. Zarzuty jakie zostały mu przedstawione sprowadzały się m.in. do: pracy w policji w latach od 1925 do września 1939 r., organizowanie oddziałów prowadzące czynna walkę z ugrupowaniami lewicowymi i partyzantką sowiecką,  za czynny udział w zwalczaniu działalności antyfaszystowskiej oraz za zorganizowanie “Start”, który rozpracowywał i likwidował działaczy lewicowych i ich sympatyków a także za współpracę z Gestapo.

W więzieniu mokotowskim przebywał około 4 lata. W trakcie prowadzonego śledztwa był torturowany. 09 października 1952 r. sąd skazał go na karę śmierci. Wyrok został wykonany 2 lub 20 stycznia 1953 r.

 

 

Ordery i odznaczenia
Lista odznaczeń

Order Czerwonego Sztandaru

Krzyż Srebrny Orderu Wojennego Virtuti Militari (19.10.1944)

Krzyż Walecznych – trzykrotnie

Gwiazda za wojnę 1939–1945

Gwiazda za Francję i Niemcy (24.07.1946)

Krzyż Wojenny (Francja)

Medal Wojny 1939-1945 (09.10.1946)

Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (02.08.2009, nadany pośmiertnie)

 

Autorstwo wspomnień, relacji, pamiętników, dzieł literackich, opracowań naukowych, działalność redakcyjna
Poświęconych historii a w szczególności ZWZ-AK:
Poświęconych innym dziedzinom nauki i sztuki lub publicystyki:
Źródła archiwalne i literatura do noty biograficznej

Tucholski J. Cichociemni, Warszawa 1985, s. 340-341;

Tucholski J. Cichociemni i spadochroniarze 1941-1956, Warszawa 2009, s. 34, 44, 45, 107, 110, 234-241;

Tochman K. Słownik biograficzny, Rzeszów 2000, s. 81-84;

https://poszukiwania.ipn.gov.pl/bbp/odnalezieni/479,Boleslaw-Kontrym.html (dostęp 11.06.2020 r.)

 

Ikonografia
Ewentualne uwagi

W maju 1947 r. został skreślony z ewidencji Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie związku z decyzją powrotu do Polski.

Do 2014 r. miejsce pochówku było nieznane. Szczątki majora zostały odkryte podczas prac ekshumacyjnych prowadzonych przez IPN na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie.

Fotografie
Skany załączonych dokumentów
Pobierz jako plik tekstowy

Chcesz zgłosić uwagę do biogramu?