Bardzyński , Romuald

Romuald Bardzyński

pseud. Bar, Brodacz, Pająk

Dane osobowe
Inne nazwiska w czasie okupacji lub po wojnie:
Płeć:mężczyzna
Data urodzenia: 1920-01-08
Miejsce urodzenia:Starosielce
Data śmierci:2013-10-27
Miejsce śmierci:Starosielcach
Miejsce pochówku: Warszawa
Rodzice
Imię ojca:Wojciech
Imię matki:Maria
Nazwisko panieńskie matki:Rucka
Stopień wojskowy uzyskany przed II wojną światową:
Data:
Starszeństwo:
Organ nadający:
Stopień wojskowy uzyskany w konspiracji: kapral
Data:
Starszeństwo:
Organ nadający:
Stopień wojskowy uzyskany po wojnie: podpułkownik
Data:
Starszeństwo:
Organ nadający:
Wykształcenie cywilne
Przed wojną:
W czasie wojny:
Po wojnie:
Służba wojskowa
Przed wojną:

Uczestnik dywizyjnego kursu podchorążych przy 5 Pułku Piechoty Legionów w Wilnie

W czasie wojny:

Kampanię wrześniową odbył w ramach 13 Pułku Ułanów. 18 września pełniąc służbę patrolową został ranny i dostał się do niewoli sowieckiej, z której zdołał zbiec.

Po wojnie:
Miejsce pracy
Przed wojną:
W czasie wojny:
Po wojnie:
Działalność społeczna, związkowa i polityczna
Przed wojną:
W czasie wojny:
Po wojnie:
Działalność w ruchu kombatanckim
Opis działań:

Pełnił funkcję Kanclerza Kapituły Krzyża “WiN”.

Przynależność i udział w pracach innych organizacji i instytucji podziemnych
Przed scaleniem i wstąpieniem do ZWZ-AK, jak i „równolegle”:
Przynależność do ZWZ-AK na Kresach
Działalność:

Od 05.1940 r. w ZWZ w sekcji Jana Roubo na terenie Ziemi Lidzkiej, od 08.1943 r. na placówce obwodu “Ugór” (Szczuczyn) prowadzi szkolenia instruktarzu wojskowego. Od 08.1943 r. służy w oddziałach partyzanckich pod rozkazami ppor./por. Jana Borysewicza “Krysi”.

Początkowo jest to 3 kompania Batalionu Zaniemeńskiego dowodzonego przez rtm. Józefa Świdę “Lecha” następnie II Batalion 77 pp. AK. Romuald Bardzyński ps. “Pająk” pełnił tu funkcję zastępcy Stanisława Śmielewicza “Matrosowa” dowódcy 2 plutonu 4 kompanii. Romuald Bardzyński był jednym z pierwszych żołnierzy batalionu, uczestnikiem licznych akcji m.in. rozbicia Ortskomendantury w Koleśnikach 1.11.1943 r, walk pod Pasiekami, Dubiczami, Poddubiczami, Szalewem, Sotaniszkami, Dokudowem, Wawiórką, Horodnem, Dziewieniszkami, Ejszyszkami, Werenowem, Rudnią, Raduniem, Szumami Krakszlami, Białą Waką. Podczas okupacji sowieckiej walczył pod Skirejkami, Kowalkami oraz podczas przebijania się przez granicę Polski Lubelskiej pod Mikaszówką, Rygolem.

Drużyna Bardzyńskiego maszerując w szpicy 4 kompanii II/77 pp. AK, stoczyła pod Koleśnikami 31.03.1944 r. walkę z Litwinami.

 

 

 

Data zaprzysiężenia:
Czasookres:
Pełnione funkcje:
Oddział względnie pion organizacyjny:II/77 pp AK; OP 314
Okręg:Okręg Nowogródek
Przynależność do ZWZ-AK poza Kresami
Działalność:
Data zaprzysiężenia:
Czasookres:
Pełnione funkcje:
Oddział względnie pion organizacyjny:
Działalność w podziemiu antykomunistycznym:
Opis działań:

Na terenie Okręgu Białostockiego dołączył do oddziału “Groma”, a następnie 26 lipca 1945 r. zgłosił się do punktów kontaktowych w Białymstoku. Żołnierz Armii Krajowej Obywateli w lipcu 1945 r. podczas Obławy Augustowskiej Pod pseudonimami “Bar”, “Brodacz” rozpoczął działalność do kwietnia 1945 r. w ramach WiN-u na Dolnym Śląsku

 

Udział w akcji "Burza"
Opis działań:
Konspiracyjni współpracownicy
Przełożeni, podwładni i organizacyjni koledzy:
Członkowie rodziny zaangażowani w konspirację:
Służba w innych formacjach wojskowych
Polskich:
Niepolskich:
Represje
Represje stosowane przez Niemców (pobyt w niemieckich więzieniach i obozach koncentracyjnych - daty i miejsce, nazwiska współwięźniów):
Represje stosowane przez Związek Sowiecki (pobyt w sowieckich więzieniach i łagrach - daty i miejsce, nazwiska współwięźniów):

Więzień Kaługi oraz Igorowska. Po ucieczce z obozu na przełomie lat 1944 i 1945 walczył na Nowogródczyźnie w oddziale „Krysi” przeciwko oddziałom pacyfikacyjnym NKWD.

Represje ze strony polskiego komunistycznego aparatu bezpieczeństwa
Ordery i odznaczenia
Lista odznaczeń

Krzyż Walecznych dwukrotnie,

Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski,

Medale „Pro Patria”

Medal „Pro Memoria”

Autorstwo wspomnień, relacji, pamiętników, dzieł literackich, opracowań naukowych, działalność redakcyjna
Poświęconych historii a w szczególności ZWZ-AK:
Poświęconych innym dziedzinom nauki i sztuki lub publicystyki:
Źródła archiwalne i literatura do noty biograficznej

Bardzyński Romuald biogram, [online:] http://old.muzeum-ak.pl/biogramy/formatka.php?idwyb=86 (dostęp 31.11.2021);

Krajewski K., Jan Borysewicz “Krysia” “Mściciel” 1913-1945, Warszawa 2013, s. 9, 35, 41, 43, 51, 73, 103, 104, 108, 122, 135, 158, 164-167, 169, 178, 183;

Krajewski K., “Szlakiem Narbutta”, Warszawa 2015, s. 8, 34, 101, 140, 176;

Nekrolog, [online:] http://archiwum.udskior.gov.pl/Nekrolog,sp,pplk,Romualda,Bardzynskiego,719.html (dostęp 31.11.2021);

“Orzeł Biały”, r. XXX, 2019, nr 1 (325), s. 7;

“Orzeł Biały”, r. XXX, 2019, nr 2 (326), s. 6;

“Orzeł Biały”, r. XXX, 2019, nr 5 (329), s. 19;

“Orzeł Biały”, r. XXX, 2019, nr 4 (328), s. 21-22;

Widejko J., Wspomnienia najmłodszego partyzanta III Partyzanckiej Brygady AK “Szczerbca” i Samoobrony Wileńskiej AK “Komara” w latach od I 1944 r. do III 1945 r., Kraków 2005, s. 164;

“Wileńskie Rozmaitości”, nr 1 (51), styczeń-luty 1999.

Ikonografia
Ewentualne uwagi

Matka Romualda Bardzyńskiego Maria ps. “Mamcia” przemyciła przez granicę Polski Lubelskiej część płatu proporca bojowego “Krysiaków”. Relikwię tę przechował osobiści  i posłużyła ona w 1983 r. do ufundowania Proporca Zgrupowania Północ 77 pp. AK “Krysiacy” którego głównym chorążym do 2010 r. był Romuald Bardzyński “Pająk”. Od 1993 r. Romuald Bardzyński tworzył Albumy Krysiaków, dokumentujące dzieje nowogródzkich i wileńskich oddziałów partyzanckich oraz środowisk kombatanckich “Krysiaków”. Archiwalia te przekazał do Muzeum Armii Krajowej.

Fotografie
Skany załączonych dokumentów
Pobierz jako plik tekstowy

Chcesz zgłosić uwagę do biogramu?