Bernard Grzywacz
pseud. Marek, Rumak, Szczerbiec
| Dane osobowe | ||
| Inne nazwiska w czasie okupacji lub po wojnie: | Górski Albert, Orłowski Mieczysław, Stosik Stanisław | |
| Płeć: | mężczyzna | |
| Data urodzenia: | 1911-11-15 | |
| Miejsce urodzenia: | Zalesie, pow. Tuchola | |
| Data śmierci: | 1993-01-27 | |
| Miejsce śmierci: | Wrocław | |
| Miejsce pochówku: | Cmentarz Powązkowski; kwatera D22, rząd 12, grób 12 | |
| Rodzice | ||
| Imię ojca: | Józef | |
| Imię matki: | Franciszka | |
| Nazwisko panieńskie matki: | Łęgowska | |
| Stopień wojskowy uzyskany przed II wojną światową: | podporucznik | |
| Data: | 1936-01-01 | |
| Starszeństwo: | ||
| Organ nadający: | ||
| Stopień wojskowy uzyskany w konspiracji: | porucznik | |
| Data: | 1943-11-11 | |
| Starszeństwo: | ||
| Organ nadający: | ||
| Stopień wojskowy uzyskany po wojnie: | ||
| Data: | ||
| Starszeństwo: | ||
| Organ nadający: | ||
| Wykształcenie cywilne | ||
| Przed wojną: | Uczęszczał do prywatnego gimnazjum w Nowem, a potem do Gimnazjum Humanistycznego w Tczewie, gdzie uzyskał maturę w 1932 r. W latach 1934-1939 studiował na Wydziale Mechanicznym Politechniki Warszawskiej (sekcja uzbrojenia). Odbył praktykę w Lyonie we Francji. | |
| W czasie wojny: | ||
| Po wojnie: | Obronił nową pracę dyplomową na Politechnice Warszawskiej, uzyskując stopień magistra inżyniera. | |
| Służba wojskowa | ||
| Przed wojną: | W latach 1932-33 uczęszczał do Szkoły Podchorążych Rezerwy Piechoty w Zambrowie. | |
| W czasie wojny: | ||
| Po wojnie: | ||
| Miejsce pracy | ||
| Przed wojną: | ||
| W czasie wojny: | ||
| Po wojnie: | Podjął pracę jako elektryk w przedsiębiorstwie “Osobaja Stroitielno-montażnaja Czast”. W późniejszym okresie podejmował pracę: W latach 1957-59 pracował w Katowickim Zjednoczeniu Przemysłu Węglowego na stanowisku starszego inspektora maszyn wyciągowych i urządzeń odwadniających. W latach 1959-62 pracował jako główny inżynier w kopalni “Staszic”. W latach 1962-73 jako główny inżynier w kopalni Konin. W latach 1973-1976 jako główny specjalista maszyn podstawowych w Zjednoczeniu Węgla Brunatnego we Wrocławiu. | |
| Działalność społeczna, związkowa i polityczna | ||
| Przed wojną: | W czasie trwania studiów należał do Młodzieży Wszechpolskiej. | |
| W czasie wojny: | W Warszawie we wrześniu 1939 r. wciągnięty został do Związku Jaszczurczego. | |
| Po wojnie: | ||
| Działalność w ruchu kombatanckim | ||
| Opis działań: | ŚZŻAK, Lwowskie koło AK | |
| Przynależność i udział w pracach innych organizacji i instytucji podziemnych | ||
| Przed scaleniem i wstąpieniem do ZWZ-AK, jak i „równolegle”: | ||
| Przynależność do ZWZ-AK na Kresach | ||
| Działalność: | Po scaleniu NOW z AK był oficerem dla spraw oddziałów partyzanckich w Okręgu Lwów. W 1944 r. organizował oddział samoobrony w rejonie Żółkwi przed atakami UPA. | |
| Data zaprzysiężenia: | ||
| Czasookres: | 1943-12-00 - 1944-07-31 | |
| Pełnione funkcje: | Zastępca, a następnie komendant Okręgu NOW. | |
| Oddział względnie pion organizacyjny: | Komenda Okręgu | |
| Okręg poza Kresami: | Okręg Warszawa | |
| Okręg: | Okręg Lwów | |
| Przydział: | Okręg AK Lwów, Podziemie Narodowe | |
| Komenda Okręgu AK Lwów | ||
| Przynależność do ZWZ-AK poza Kresami | ||
| Działalność: | ||
| Data zaprzysiężenia: | ||
| Czasookres: | ||
| Pełnione funkcje: | Kierownik łączności w Komendzie Głównej NOW. | |
| Oddział względnie pion organizacyjny: | ||
| Działalność w podziemiu antykomunistycznym: | ||
| Opis działań: | Końcem 01.1945 r. grupa żołnierzy NOW pod jego dowództwem przeprowadziła akcję na “Gastronom”. W Komendzie Okręgu Lwów NIE objął funkcję kierownika referatu organizacyjnego. W grudniu udał się do Lublina, gdzie nawiązał kontakt z tamtejszą komendą NOW. | |
| Udział w akcji "Burza" | ||
| Opis działań: | ||
| Konspiracyjni współpracownicy | ||
| Przełożeni, podwładni i organizacyjni koledzy: | ||
| Członkowie rodziny zaangażowani w konspirację: | ||
| Służba w innych formacjach wojskowych | ||
| Polskich: | ||
| Niepolskich: | ||
| Represje | ||
| Represje stosowane przez Niemców (pobyt w niemieckich więzieniach i obozach koncentracyjnych - daty i miejsce, nazwiska współwięźniów): | ||
| Represje stosowane przez Związek Sowiecki (pobyt w sowieckich więzieniach i łagrach - daty i miejsce, nazwiska współwięźniów): | Aresztowany przez wojskowy kontrwywiad “Smiersz” we Lwowie 03.03.1945 r., więziony we Lwowie. Około 25.05.1945 roku zawieziony na “proces 16”. Przebywał w więzieniach na Łubiance i Butyrkach, na rozprawę go nie stawiono. W połowie 1945 r. przewieziono go do Lwowa, gdzie 15.09.1945 r. został skazany przez sowiecki Trybunał Wojenny na karę śmierci, z zmianą na 20 lat pracy katorżniczej. Od 02.1946 r. więziony w Workucie. Do Polski przybył 21.06.1957 r. | |
| Represje ze strony polskiego komunistycznego aparatu bezpieczeństwa | ||
| Ordery i odznaczenia | ||
| Lista odznaczeń | Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Partyzancki | |
| Autorstwo wspomnień, relacji, pamiętników, dzieł literackich, opracowań naukowych, działalność redakcyjna | ||
| Poświęconych historii a w szczególności ZWZ-AK: | Grzywacz Bernard, Krąg Workuty, Ośrodek KARTA, Warszawa 2004. | |
| Poświęconych innym dziedzinom nauki i sztuki lub publicystyki: | ||
| Źródła archiwalne i literatura do noty biograficznej | FOK, Archiwum Wschodnie, sygn. AW I/0879; Informacje nadesłane drogą mailową przez Panią Barbarę; Mazur G., Skwara J., Węgierski J., Kronika 2350 dni wojny i okupacji Lwowa 1 IX 1939 – 5 II 1946, Katowice 2007, s. 366, 395, 436, 476, 519, 553, 559, 567, 577; Mazur G., Węgierski J., Konspiracja lwowska 1939-1944: słownik biograficzny, Katowice 1997, s. 74-75; Radomski J., Z lwowskiej Armii Krajowej przez Czerwoną Armię do niewoli niemieckiej, Kraków 2002, s. 17; Spis polaków, którzy spędzili lata po II wojnie światowej, na zasadzie sowieckich trybunałów wojennych w łagrach Workuty, nr 345, (bdmw), maszynopis w zbiorach Archiwum Muzeum Okręgu Wileńskiego AK “Wiano” w Łodzi; Węgierski J., Armia Krajowa na Zachód od Lwowa, Kraków 1993, s. 64; Węgierski J., Komendy Lwowskiego Obszaru i Okręgu Armii Krajowej 1941-1944, Kraków 1997, s. 61, 77, 413; Węgierski J., Lwowska konspiracja narodowa i katolicka 1939-1947, Kraków 1994, s. 10, 14, 73-78, 80, 88-89, 94, 122, 189-190, 194, 199, 201, 204; Węgierski J., W lwowskiej Armii Krajowej, Warszawa 1989, s. 54, 252; ŚZŻAK Okręg Dolnośląski, teczka osobowa Bernarda Grzywacza. | |
| Ikonografia | ||
| Ewentualne uwagi | Początkowo został pochowany na Cmentarzu przy ul. Grabiszyńskiej we Wrocławiu. W 2008 r. ciało jego oraz żony ekshumowano i przeniesiono na Cmentarz Powązkowski w Warszawie. | |
| Fotografie | ||
| Skany załączonych dokumentów | ||
| Pobierz jako plik tekstowy | ||
Chcesz zgłosić uwagę do biogramu?
