Mieczysław Matuszczak
pseud. Zabój
| Dane osobowe | |
| Inne nazwiska w czasie okupacji lub po wojnie: | |
| Płeć: | mężczyzna |
| Data urodzenia: | 1923-04-25 |
| Miejsce urodzenia: | Wilno |
| Data śmierci: | 2004-08-24 |
| Miejsce śmierci: | Wrocław |
| Miejsce pochówku: | |
| Rodzice | |
| Imię ojca: | Stanisław |
| Imię matki: | Aleksandra |
| Nazwisko panieńskie matki: | Jacewicz |
| Stopień wojskowy uzyskany przed II wojną światową: | |
| Data: | |
| Starszeństwo: | |
| Organ nadający: | |
| Stopień wojskowy uzyskany w konspiracji: | |
| Data: | |
| Starszeństwo: | |
| Organ nadający: | |
| Stopień wojskowy uzyskany po wojnie: | |
| Data: | |
| Starszeństwo: | |
| Organ nadający: | |
| Wykształcenie cywilne | |
| Przed wojną: | Uczęszczał do Szkoły Powszechnej nr 1 przy ul. Wileńskiej, następnie do Szkoły Mechanicznej przy ul. Subocz w Wilnie. |
| W czasie wojny: | |
| Po wojnie: | |
| Służba wojskowa | |
| Przed wojną: | |
| W czasie wojny: | |
| Po wojnie: | |
| Miejsce pracy | |
| Przed wojną: | Handlował owcami. |
| W czasie wojny: | Podczas okupacji niemieckiej pracował jako szofer. |
| Po wojnie: | W latach 1958 – 1971 prowadził Chór Uniwersytetu Wrocławskiego. W 1964 r. został nauczycielem akademickim. W 1972 r. założył na Politechnice Wrocławskiej zespół kameralny “Madrygaliści Wrocławscy”. W 1983 r. objął kierownictwo artystyczne reaktywowanego chóru Uniwersytetu Wrocławskiego, który prowadził do 1992 roku. |
| Działalność społeczna, związkowa i polityczna | |
| Przed wojną: | |
| W czasie wojny: | |
| Po wojnie: | |
| Działalność w ruchu kombatanckim | |
| Opis działań: | Działał w ŚZŻAK. Był twórcą i dyrygentem szesnastoosobowego chóru żołnierzy kresowych Środowiska Wileńskiego we Wrocławiu. |
| Przynależność i udział w pracach innych organizacji i instytucji podziemnych | |
| Przed scaleniem i wstąpieniem do ZWZ-AK, jak i „równolegle”: | |
| Przynależność do ZWZ-AK na Kresach | |
| Działalność: | Działał w konspiracji w Wilnie. Początkowo w konspiracji zbierał broń, materiały wybuchowe, oporządzenie wojskowe, szkolił się. W lutym 1944 r. dołączył do grupy Franciszka Koprowskiego w oddziale “Szczerbca”. Został przydzielony do drużyny ochrony dowódcy. Przeszedł cały szlak bojowy w Brygadzie. |
| Data zaprzysiężenia: | |
| Czasookres: | 1942-05-00 - 1944-06-28 |
| Pełnione funkcje: | Trębacz, kierowca |
| Oddział względnie pion organizacyjny: | 3 WB AK |
| Okręg: | Okręg Wilno |
| Przydział: | Wileńskie Brygady Armii Krajowej |
| 3 Wileńska Brygada Armii Krajowej | |
| Przynależność do ZWZ-AK poza Kresami | |
| Działalność: | |
| Data zaprzysiężenia: | |
| Czasookres: | |
| Pełnione funkcje: | |
| Oddział względnie pion organizacyjny: | |
| Działalność w podziemiu antykomunistycznym: | |
| Opis działań: | |
| Udział w akcji "Burza" | |
| Opis działań: | Brał udział w walkach o Wilno. |
| Konspiracyjni współpracownicy | |
| Przełożeni, podwładni i organizacyjni koledzy: | |
| Członkowie rodziny zaangażowani w konspirację: | Stanisław Matuszczak – ojciec, żołnierz AK Marian Matuszczak – brat, żołnierz AK
|
| Służba w innych formacjach wojskowych | |
| Polskich: | |
| Niepolskich: | |
| Represje | |
| Represje stosowane przez Niemców (pobyt w niemieckich więzieniach i obozach koncentracyjnych - daty i miejsce, nazwiska współwięźniów): | |
| Represje stosowane przez Związek Sowiecki (pobyt w sowieckich więzieniach i łagrach - daty i miejsce, nazwiska współwięźniów): | Aresztowany 17.07.1944 r. [08.1944-04.1945]. Wrócił do Polski po kilku latach. |
| Represje ze strony polskiego komunistycznego aparatu bezpieczeństwa | |
| Ordery i odznaczenia | |
| Lista odznaczeń | Krzyż Armii Krajowej, Medal Wojska |
| Autorstwo wspomnień, relacji, pamiętników, dzieł literackich, opracowań naukowych, działalność redakcyjna | |
| Poświęconych historii a w szczególności ZWZ-AK: | |
| Poświęconych innym dziedzinom nauki i sztuki lub publicystyki: | Pieśń „Na znojną walkę” powstała na przełomie września i października 1943 roku, wśród żołnierzy 3 Wileńskiej Brygady Armii Krajowej, stając się jej hymnem. […] Ów hymn został napisany w leśnym bunkrze, nad Jeziorem Dubińskim, na północ od Sużan. Autorem słów był Henryk Rasiewicz ps. „Kim”; melodię, zainspirowaną przedwojennym tangiem, zatytułowanym „To śpiewa noc” (1931), skomponował Franciszek Gradziewicz „Bosy”. Jako autor jej zapisu nutowego wymieniany jest też niekiedy Mieczysław Matuszczak ps. „Zabój” (1923-2014) – trębacz oddziału. |
| Źródła archiwalne i literatura do noty biograficznej | Fundacja Ośrodek Karta, Archiwum Wschodnie, sygn. AW III/618.38.13, s. 4; „Już dopala się ogień w biwaku”… Poznaj pieśni żołnierzy wyklętych [online:] https://nck.pl/projekty-kulturalne/projekty/zaspiewajmy-pl/aktualnosci/piesni-zolnierzy-wykletych (dostęp 24.06.2026 r.); Matuszczak Mieczysław ps. Zabój [online:] https://dowgwillo.nl/Zolnierze%20wykleci/Matuszczak%20Mieczyslaw.html (dostęp 24.06.2026 r.); Spis 3. Wileńskiej Brygady AK (maszynopis) Archiwum Muzeum Okręgu Wileńskiego AK w Łodzi “Wiano”; ŚZŻAK Okręg Dolnośląski (Wrocław), teczka osobowa Mieczysława Matuszczaka; “Wileńskie Rozmaitości”, nr 5 (43), wrzesień-październik 1997. |
| Ikonografia | |
| Ewentualne uwagi | |
| Fotografie | |
| Skany załączonych dokumentów | |
| Pobierz jako plik tekstowy |
Chcesz zgłosić uwagę do biogramu?
