Tomaszewski, Bolesław

Bolesław Tomaszewski

pseud. 1010, Bat, Bolek, Bolesław, Ostroga, Warta, Zamojski

Dane osobowe
Inne nazwiska w czasie okupacji lub po wojnie:
Płeć:mężczyzna
Data urodzenia: 1910-11-06
Miejsce urodzenia:Jezierna
Data śmierci:1985-08-01
Miejsce śmierci:Karpacz
Miejsce pochówku:
Rodzice
Imię ojca:Józef
Imię matki:Eudoksja
Nazwisko panieńskie matki:Lubaczewska
Stopień wojskowy uzyskany przed II wojną światową: porucznik
Data: 1936-01-01
Starszeństwo:
Organ nadający:
Stopień wojskowy uzyskany w konspiracji: podpułkownik dyplomowany
Data: 1944-11-11
Starszeństwo:
Organ nadający:
Stopień wojskowy uzyskany po wojnie:
Data:
Starszeństwo:
Organ nadający:
Wykształcenie cywilne
Przed wojną:

W latach 1922-1930 uczył się w II gimnazjum im. Juliusza Słowackiego w Tarnopolu, tam zdał maturę.

W czasie wojny:
Po wojnie:
Służba wojskowa
Przed wojną:

W 1930 r. wstąpił do WP. Od 01.09.1930 r. uczęszczał na kurs unitarny w Różanie. W latach 1931-1933  kształcił się w Szkole Podchorążych Piechoty w Ostrowi Mazowieckiej-Komornie. W latach 1933-1938 dowodził plutonem, a następnie kompanią w 51 pp. Od 1938 r. był słuchaczem Wyższej Szkoły Wojskowej.

W czasie wojny:

Podczas wojny obronnej 1939 r. oficer 51 pp oraz oficer sztabu 33 DP. Ciężko ranny w walkach pod Międzyrzeczem Podlaskim. Uciekł ze szpitala będąc w niewoli sowieckiej, później ukrywał się jako inwalida z bezwładną ręką.

Po wojnie:
Miejsce pracy
Przed wojną:
W czasie wojny:
Po wojnie:

Pracował we własnym gospodarstwie rolnym.

Działalność społeczna, związkowa i polityczna
Przed wojną:
W czasie wojny:
Po wojnie:
Działalność w ruchu kombatanckim
Opis działań:
Przynależność i udział w pracach innych organizacji i instytucji podziemnych
Przed scaleniem i wstąpieniem do ZWZ-AK, jak i „równolegle”:
Przynależność do ZWZ-AK na Kresach
Działalność:

Od maja do grudnia 1942 r. był komendantem Obwodu Brzeżany. Zapoczątkował organizację 1-wszej kompanii w Brzeżanach, 2-giej w Hucisku, 3-ciej w Kozowie i samodzielne plutony w Narajowie i Litiatynie. Jesienią 1942 r. opracował plan operacyjny dla Okręgu Tarnopolskiego, który był podstawą organizacji oddziałów w terenie. Taki plan sporządził również dla Obwodu Brzeżany, który obejmował 24 punkty zniszczeń. Dotykał on kwestii związanych ze sprzętem, liczbą ludzi potrzebnych do dywersji, drogami dojścia, miejscami wypadu i podziałami funkcji. Jego jednym z najważniejszych celów było zniszczenie stacji węzłowej Lwów-Tarnopol i Lwów-Podhajce. W maju 1943 r. Kripo urządziła obławę w Brzeżanach na Tomaszewskiego, z której udało mu się uciec. Od tamtej pory już nie przyjeżdżał do miasta, jednak pozostawał w kontakcie z tamtejszą Komendą za pomocą swojej żony Heleny Tomaszewskiej, która również działała w konspiracji. W 1943 r. w związku z narastającym zagrożeniem ze strony OUN-UPA ułożył szczegółowy plan samoobrony dla Okręgu Tarnopolskiego. Przed rozpoczęciem powstania opracował i rozesłał do wszystkich Okręgów plany Odbudowy Sił Zbrojnych, a następnie rozkazy operacyjne akcji “Burza”.

Data zaprzysiężenia:
Czasookres:1940-04-00 - 1944-07-27
Pełnione funkcje:

Komendant Obwodu Brzeżany i oficer operacyjny Komendy Okręgu Tarnopol do 03.1943 r. Do 12.06.1944 r. był szefem Oddziałów I i III sztabu Komendy Obszaru Lwów. Szef sztabu i zastępca dowódcy Zgrupowania Oddziału Partyzanckiego “Warta”.

Oddział względnie pion organizacyjny:Komenda Obwodu Brzeżany, Komenda Okręgu Tarnopol, Oddział I i III Komendy Obszaru Lwów, OL "Warta"
Okręg:Okręg Tarnopol, Okręg Lwów
Przynależność do ZWZ-AK poza Kresami
Działalność:
Data zaprzysiężenia:
Czasookres:
Pełnione funkcje:
Oddział względnie pion organizacyjny:
Działalność w podziemiu antykomunistycznym:
Opis działań:

Po akcji “Burza”, 28.07.1944 r. powrócił do pracy konspiracyjnej obejmując stanowisko szefa sztabu Komendy Okręgu Lwów organizacji NIE. Po zajęciu Kresów przez Armię Czerwoną został zastępcą dowódcy Zgrupowania “Warta”. Po jego rozwiązaniu w 08.1945 r. przeniósł się do Zielonej Góry, gdzie skontaktował się z pułkownikiem “Toporem” (założycielem Okręgu legnickiego WiN) i został jego zastępcą. 01.07.1945 r. został prezesem Okręgu WiN Dolny Śląsk Zachodni. W 04.1946 r. objął funkcję prezesa Okręgu WiN Dolny Śląsk.

Udział w akcji "Burza"
Opis działań:

Brał udział w Akcji “Burza” we Lwowie.

Konspiracyjni współpracownicy
Przełożeni, podwładni i organizacyjni koledzy:
Członkowie rodziny zaangażowani w konspirację:

Helena Tomaszewska – żona

Służba w innych formacjach wojskowych
Polskich:
Niepolskich:
Represje
Represje stosowane przez Niemców (pobyt w niemieckich więzieniach i obozach koncentracyjnych - daty i miejsce, nazwiska współwięźniów):
Represje stosowane przez Związek Sowiecki (pobyt w sowieckich więzieniach i łagrach - daty i miejsce, nazwiska współwięźniów):

08.06.1946 r. został aresztowany, a następnie skazany na karę śmierci, później zamienioną na 15 lat więzienia. Wolność odzyskał 07.05.1956 r. wskutek amnestii.

Represje ze strony polskiego komunistycznego aparatu bezpieczeństwa
Ordery i odznaczenia
Lista odznaczeń

Order Virtuti Militari

Złoty Krzyż Zasługi z Mieczami

Autorstwo wspomnień, relacji, pamiętników, dzieł literackich, opracowań naukowych, działalność redakcyjna
Poświęconych historii a w szczególności ZWZ-AK:
Poświęconych innym dziedzinom nauki i sztuki lub publicystyki:
Źródła archiwalne i literatura do noty biograficznej

Fundacja CDCN, Wykaz fotografii i filmów ze zbioru Jerzego Węgierskiego dotyczących organizacji konspiracyjnych okresu wojny i okupacji na terenie Małopolski Wschodniej, nr 0349D, 349, 0414, 0415D;

Jan Cisek, wspomnienia z działalności Armii Krajowej na terenie powiatu Brzeżany województwo tarnopolskie, (bdmw), maszynopis w zbiorach Archiwum Tarnopolskiego, Armia Krajowa Okręg Tarnopol sygn. 5-2, s. 4, 7, 8, 11, 12, 16;

Mazur G., Węgierski J., Konspiracja lwowska 1939-1944: słownik biograficzny, Katowice 1997, s. 208-209;

Pempel S., ZWZ-AK we Lwowie: 1939-1945, Warszawa 1990, s. 83, 84, 100;

Rychter J., Spis dowódców ZWZ-AK, (bdmw), rękopis w zbiorach MAK;

“Wewnętrzny Biuletyn Informacyjny ŚZŻAK Obszaru Lwowskiego im. Orląt Lwowskich”, 2015, nr 22, s. 13;

“Wewnętrzny Biuletyn Informacyjny ŚZŻAK Obszaru Lwowskiego im. Orląt Lwowskich”, 2016, nr 26, s. 32;

Węgierski J., Armia Krajowa na południowych i wschodnich przedpolach Lwowa, Kraków 1994, s. 236, 272, 303, 305, 317-318, 343-344, 351, 361, 382, 386-387, 390-391, 394, 406-407;

Węgierski J., Komendy Lwowskiego Obszaru i Okręgu Armii Krajowej 1941-1944, Kraków 1997, s. 7, 29, 75, 82, 84, 101, 107, 110, 194-197, 202, 204, 255, 413-414;

Węgierski J., Oddziały Leśne “Warta” Obszaru Lwowskiego Armii Krajowej na Rzeszowszczyźnie, Kraków 1998, s. 42;

Węgierski J., W lwowskiej Armii Krajowej, Warszawa 1989, s. 38, 42, 198, 234, 245, 247, 277;

“Zeszyty Historyczne ŚZŻAK – Oddział Gliwice”, 2000, nr 13, s. 26.

Ikonografia
Ewentualne uwagi
Fotografie
Skany załączonych dokumentów
Pobierz jako plik tekstowy

Chcesz zgłosić uwagę do biogramu?