Marian Niżankowski
pseud. Junosza, Żuraw
| Dane osobowe | ||
| Inne nazwiska w czasie okupacji lub po wojnie: | ||
| Płeć: | mężczyzna | |
| Data urodzenia: | 1917-07-02 | |
| Miejsce urodzenia: | Powiat podhajecki | |
| Data śmierci: | 1976-11-16 | |
| Miejsce śmierci: | Opole | |
| Miejsce pochówku: | Cmentarz Komunalny Opole-Półwieś | |
| Rodzice | ||
| Imię ojca: | ||
| Imię matki: | ||
| Nazwisko panieńskie matki: | ||
| Stopień wojskowy uzyskany przed II wojną światową: | porucznik | |
| Data: | ||
| Starszeństwo: | ||
| Organ nadający: | ||
| Stopień wojskowy uzyskany w konspiracji: | kapitan | |
| Data: | 1943-11-11 | |
| Starszeństwo: | ||
| Organ nadający: | ||
| Stopień wojskowy uzyskany po wojnie: | ||
| Data: | ||
| Starszeństwo: | ||
| Organ nadający: | ||
| Wykształcenie cywilne | ||
| Przed wojną: | Uczył się w gimnazjum w Brzeżanach. | |
| W czasie wojny: | ||
| Po wojnie: | ||
| Służba wojskowa | ||
| Przed wojną: | Uczęszczał do Szkoły Podchorążych w Komorowie. | |
| W czasie wojny: | Jako dowódca plutonu w 7 kompanii w 51 Pułku Piechoty wziął udział w Wojnie Obronnej. Jego przełożonym był wtedy pułkownik Emil Fieldorf. | |
| Po wojnie: | ||
| Miejsce pracy | ||
| Przed wojną: | ||
| W czasie wojny: | ||
| Po wojnie: | Od 1951 roku pracował jako księgowy w Wojewódzkim Przedsiębiorstwie Hurtu Spożywczego w Opolu. | |
| Działalność społeczna, związkowa i polityczna | ||
| Przed wojną: | ||
| W czasie wojny: | ||
| Po wojnie: | ||
| Działalność w ruchu kombatanckim | ||
| Opis działań: | ||
| Przynależność i udział w pracach innych organizacji i instytucji podziemnych | ||
| Przed scaleniem i wstąpieniem do ZWZ-AK, jak i „równolegle”: | ||
| Przynależność do ZWZ-AK na Kresach | ||
| Działalność: | Po zaprzysiężeniu w lipcu 1942 r. został oddelegowany do komendanta Okręgu Tarnopol płk. Studzińskiego, który powierzył mu utworzenie obwodu Zborów AK. Przeprowadzał egzamin z kursów w Szkole Podchorążych w Trościańcu Wielkim. Organizował placówkę „Szabla”, przygotowując ją do obrony przed UPA oraz do przyjmowania zrzutów zaopatrzenia z Włoch. Przed rozpoczęciem akcji „Burza” został zastępcą Mieczysława Lipy. | |
| Data zaprzysiężenia: | ||
| Czasookres: | 1942-07-00 - 1944-07-00 | |
| Pełnione funkcje: | Komendant Obwodu Zborów, dowódca kompanii, zastępca komendanta 1 komp. w 52 pp. | |
| Oddział względnie pion organizacyjny: | Komenda Obwodu Zborów, 1 komp. 52 pp., OL "Warta", komp. "A2" | |
| Okręg: | Okręg Tarnopol, Okręg Lwów | |
| Przydział: | Okręg AK Tarnopol | |
| Inspektorat AK Złoczów | ||
| Obwód AK Zborów | ||
| Przydział: | ||
| Przynależność do ZWZ-AK poza Kresami | ||
| Działalność: | ||
| Data zaprzysiężenia: | ||
| Czasookres: | ||
| Pełnione funkcje: | ||
| Oddział względnie pion organizacyjny: | ||
| Działalność w podziemiu antykomunistycznym: | ||
| Opis działań: | Po akcji “Burza” działał w OL “Warta” jako dowódca 2 kompanii w batalionie A, którego dowódcą był por. Kurtycz “Mazurkiewicz”. Następnie działał jako komendant opolskiego obwodu WiN. | |
| Udział w akcji "Burza" | ||
| Opis działań: | ||
| Konspiracyjni współpracownicy | ||
| Przełożeni, podwładni i organizacyjni koledzy: | ||
| Członkowie rodziny zaangażowani w konspirację: | ||
| Służba w innych formacjach wojskowych | ||
| Polskich: | ||
| Niepolskich: | ||
| Represje | ||
| Represje stosowane przez Niemców (pobyt w niemieckich więzieniach i obozach koncentracyjnych - daty i miejsce, nazwiska współwięźniów): | ||
| Represje stosowane przez Związek Sowiecki (pobyt w sowieckich więzieniach i łagrach - daty i miejsce, nazwiska współwięźniów): | ||
| Represje ze strony polskiego komunistycznego aparatu bezpieczeństwa | Aresztowany jesienią 1946 r., został poddany brutalnemu śledztwu w siedzibie UB. Po ponad dwóch latach śledztwa i bezskutecznych przesłuchań usłyszał wyrok sześciu lat więzienia. Ze względu na zły stan zdrowia został zwolniony w 1951 r. | |
| Ordery i odznaczenia | ||
| Lista odznaczeń | Srebrny Krzyż z Mieczami | |
| Autorstwo wspomnień, relacji, pamiętników, dzieł literackich, opracowań naukowych, działalność redakcyjna | ||
| Poświęconych historii a w szczególności ZWZ-AK: | ||
| Poświęconych innym dziedzinom nauki i sztuki lub publicystyki: | ||
| Źródła archiwalne i literatura do noty biograficznej | BJ, sekcja rękopisów, P. Woźniak, Z niw i ugorów mego życia, t. II, sygn. akc. 9/85, s. 184; CDCN, Archiwum Tarnopolskie Czesława Blicharskiego, P. Woźniak, Armia Krajowa Okręg Tarnopolski, sygn. akc. 1320/5/5, s. 136, 144; CDCN, Papiery Jerzego Węgierskiego, Okręg Tarnopol AK, sygn. 1551(2), s. 13; Komański H., Siekierka Sz., Ludobójstwo dokonane przez nacjonalistów ukraińskich na Polakach w województwie tarnopolskim 1939-1946, Wrocław 2006, s. 947, 956, 1129; Niżankowski „Żuraw” M., Z działalności AK na terenie powiatu zborowskiego, okr. Tarnopol, prowadzonej w latach 1941-1944, Opole 1975, maszynopis w zbiorach CDCN – BJ, sygn. 5/2; Rychter J., Spis dowódców ZWZ-AK, (bdmw), rękopis w zbiorach MAK; Jasiak K., Kresowi “żołnierze wyklęci”. Wspomnienie o kpt. Marianie Niżankowskim, [ w:] Kresowianie na Śląsku Opolskim pod redakcją Marii Kalczyńskiejprzy współpracy Krystyny Roztockiej i Elżbiety Treli – Mazur, Opole 2011, s. 79-88; “Wewnętrzny Biuletyn Informacyjny ŚZŻAK Obszaru Lwowskiego im. Orląt Lwowskich”, 2015, nr 22, s. 14; Węgierski J., Armia Krajowa w okręgach Stanisławów i Tarnopol, Kraków 1996, s. 166, 177, 249, 255, 285; Węgierski J., Oddziały Leśne “Warta” Obszaru Lwowskiego Armii Krajowej na Rzeszowszczyźnie, Kraków 1998, s. 58; Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Dział Rękopisów, Archiwum dowództwa Oddziałów Leśnych „Warta” Obszaru Lwów Armii Krajowej na Rzeszowszczyźnie cz. 2, Rkps Akc. 145/99, s. 259. | |
| Ikonografia | ||
| Ewentualne uwagi | ||
| Fotografie | ||
| Skany załączonych dokumentów | ||
| Pobierz jako plik tekstowy | ||
Chcesz zgłosić uwagę do biogramu?
