Kiałka, Stanisław

Stanisław Kiałka

pseud. Bolesław, Drzewica, Jelonek, Kaziuńcio, Szarotka, Ślęczek

Dane osobowe
Inne nazwiska w czasie okupacji lub po wojnie:
Płeć:mężczyzna
Data urodzenia: 1911-09-07
Miejsce urodzenia:Słupia Kapitulna koło Rawicza
Data śmierci:1980-05-30
Miejsce śmierci:Wrocław
Miejsce pochówku:
Rodzice
Imię ojca:Felicjan
Imię matki:Katarzyna
Nazwisko panieńskie matki:Jaśkiewicz
Stopień wojskowy uzyskany przed II wojną światową:
Data:
Starszeństwo:
Organ nadający:
Stopień wojskowy uzyskany w konspiracji: podporucznik
Data:
Starszeństwo:
Organ nadający:
Stopień wojskowy uzyskany po wojnie:
Data:
Starszeństwo:
Organ nadający:
Wykształcenie cywilne
Przed wojną:

Absolwent gimnazjum w Rawiczu. Naukę kontynuował naukę w kolegium jezuickim w Pińsku. Następnie podjął studia filozoficzne na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie, ale został skierowany w 1937 r. na Wydział Matematyczno-Przyrodniczy na Uniwersytet Stefana Batorego w Wilnie.

W czasie wojny:
Po wojnie:
Służba wojskowa
Przed wojną:
W czasie wojny:

Po uzyskaniu zgody władz zakonnych, wstąpił do wojska i wziął udział w kampanii wrześniowej w 1939 r. Po upadku kampanii, powrócił do Wilna, gdzie został zwerbowany do konspiracji przez ks. Kazimierza Kucharskiego.

 

Po wojnie:
Miejsce pracy
Przed wojną:

Śluby zakonne złożył w zakonie jezuitów w 1930 r.

W czasie wojny:
Po wojnie:

Po powrocie do kraju z zesłania, wystąpił z prośbą do władz zakonu o zwolnienie z udzielonych mu święceń kapłańskich oraz ślubów zakonnych z powodu utraty zdrowia. Zgodę uzyskał w 03.1945 r.

 

 

 

Działalność społeczna, związkowa i polityczna
Przed wojną:

Historyk-dokumentalista polskiego czynu zbrojnego na Wileńszczyźnie. We Wrocławiu podjął pracę w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych.

W czasie wojny:
Po wojnie:

Założył związek “Solidarność” w Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych (dzisiejsza ASP).

Działalność w ruchu kombatanckim
Opis działań:

Aktywny działacz środowisk akowskich, nakłaniał i zmuszał swoich kolegów-żołnierzy, by spisywali wspomnienia dla potomnych.

Przynależność i udział w pracach innych organizacji i instytucji podziemnych
Przed scaleniem i wstąpieniem do ZWZ-AK, jak i „równolegle”:

Wieloletni członek konspiracji. Był szefem komórki legalizacji w Wilnie, która wyrabiała dokumenty chroniące przed aresztowaniem. Fałszował niemiecki dokumenty z taką wprawą, że na ich podstawie organizowano transport kilkuset kg ładunków wybuchowych oraz broni z Warszawy do Wilna. Niemcy sami pakowali materiały zebrane przez warszawską konspirację do swoich pociągów, przetransportowywali do Wilna i następnie wyładowywali do ciężarówki, która jechała do konspiracyjnego magazynu w Wilnie.

Przynależność do ZWZ-AK na Kresach
Działalność:

Współpracował ze Służbą Zwycięstwa Polski (później Związkiem Walki Zbrojnej i Armią Krajową). Prowadził komórkę legalizującą, która zaopatrywała ludzi podziemia w dokumenty. Zajmował się też organizacją lokali kontaktowych i budową sieci łączności.

Został wówczas adiutantem komendanta Okręgu Wilno ZWZ-AK ppłk. Aleksandra Krzyżanowskiego. Był kwatermistrzem. Stworzył komórki „Przerzut” i „Grupa Perkun”, które zajmowały się bronią. Zorganizował także Grupę Łączności Konspiracyjnej „Kozy”. Zajmował się także łącznością oraz pomocą dla ukrywających się oraz rodzin wojskowych bez środków do życia. We wrześniu 1942 r. został zastępcą szefa Oddziału IV Komendy Okręgu. Kiałka wykonywał także zadania specjalne. Zorganizował komórkę dywersyjną i egzekutywy, porządkował sprawy finansowe, działał przy organizacji kursu młodszych dowódców, a także przy organizowaniu okręgowego Biura Informacji i Propagandy, zainicjował wydawanie pisma Komendy Okręgu Wilno AK – „Niepodległość”, zainicjował i kierował akcją „N” na Wileńszczyźnie.

W 1944 r. przygotował i przeprowadził wyjście sztabu polowego połączonych sił AK Okręgu Wilno i Nowogródek z Wilna do Dziewiniszków.

 

Data zaprzysiężenia:
Czasookres:
Pełnione funkcje:

Adiutant komendanta Okręgu Wilno ZWZ-AK ppłk. Aleksandra Krzyżanowskiego. kwatermistrz

Oddział względnie pion organizacyjny:Komenda Okręgu
Okręg:Okręg Wilno
Przynależność do ZWZ-AK poza Kresami
Działalność:
Data zaprzysiężenia:
Czasookres:
Pełnione funkcje:
Oddział względnie pion organizacyjny:
Działalność w podziemiu antykomunistycznym:
Opis działań:
Udział w akcji "Burza"
Opis działań:
Konspiracyjni współpracownicy
Przełożeni, podwładni i organizacyjni koledzy:
Członkowie rodziny zaangażowani w konspirację:
Służba w innych formacjach wojskowych
Polskich:
Niepolskich:
Represje
Represje stosowane przez Niemców (pobyt w niemieckich więzieniach i obozach koncentracyjnych - daty i miejsce, nazwiska współwięźniów):

W 01.1944 aresztowany przez gestapo, odbity w Wilnie przez żołnierzy Kedywu Wileńskiego.

Represje stosowane przez Związek Sowiecki (pobyt w sowieckich więzieniach i łagrach - daty i miejsce, nazwiska współwięźniów):

Aresztowany przez NKWD 24.01.1945 r. Został skazany 29.08.1945 r. na 15 lat katorgi, która została później skrócona do 11 lat. Odbywał ją w Workucie łagry nr 25, 9/10, do 12.1956 roku.

Represje ze strony polskiego komunistycznego aparatu bezpieczeństwa

Do śmierci Kiałka i jego rodzina była pod obserwacją Służby Bezpieczeństwa.

Autorstwo wspomnień, relacji, pamiętników, dzieł literackich, opracowań naukowych, działalność redakcyjna
Poświęconych historii a w szczególności ZWZ-AK:
Poświęconych innym dziedzinom nauki i sztuki lub publicystyki:
Źródła archiwalne i literatura do noty biograficznej

Archiwum Muzeum Okręgu Wileńskiego AK “Wiano” w Łodzi, Spis polaków, którzy spędzili lata po II wojnie światowej, na zasadzie sowieckich trybunałów wojennych w łagrach Workuty, nr 165.

FOK, Archiwum Wschodnie, sygn. AW_III_618.32.02;
Konspiracja i opór społeczny w Polsce 1944-1956: słownik biograficzny, t. 3, Kraków, Warszawa, Wrocław 2007.

Milewska-Młynik A., XXV Jubileuszowy Zjazd Łagierników Żołnierzy Armii Krajowej [w:] Kronika. Zesłaniec, Pismo Rady Naukowej Zarządu Głównego Związku Sybiraków 2010, nr 45.

Modelski Ł., Dziewczyny Wojenne. Prawdziwe Historie, Kraków 2011.

Potocki M., Między Dźwiną a Wilią. Wspomnienia dowódcy Wileńskiego Zgrupowania nr 2 AK, Warszawa-Kraków 2015, s. 27, 50.
Spis dowódców ZWZ-AK Jana Rychtera Muzeum AK w Krakowie;

Tomkiewicz M., Więzienie na Łukiszkach w Wilnie 1939-1953, Warszawa 2018, s. 372;

“Wileńskie Rozmaitości”, 1991, nr 2 (6), s. 2, 2008, nr 1 (106), s. 141.
Słownik Polski Walczącej na Kresach Północno-Wschodnich Rzeczypospolitej. Bydgoszcz 1995. T 1, s. 19-21

Ikonografia
Ewentualne uwagi
Fotografie
Skany załączonych dokumentów
Pobierz jako plik tekstowy

Chcesz zgłosić uwagę do biogramu?