Zygmunt Odyniec
pseud. Wiesław
| Dane osobowe | |
| Inne nazwiska w czasie okupacji lub po wojnie: | |
| Płeć: | mężczyzna |
| Data urodzenia: | 1911-02-26 |
| Miejsce urodzenia: | Wilno |
| Data śmierci: | 1944-07-09 |
| Miejsce śmierci: | Lasy Turgielskie |
| Miejsce pochówku: | Cmentarz parafialny w Kamionce; Mikuliszki grób symboliczny |
| Rodzice | |
| Imię ojca: | Paweł |
| Imię matki: | Felicja |
| Nazwisko panieńskie matki: | Houwalt |
| Stopień wojskowy uzyskany przed II wojną światową: | podporucznik |
| Data: | 1937-01-01 |
| Starszeństwo: | 1937-01-01 |
| Organ nadający: | Dowódca 23 p. uł. |
| Stopień wojskowy uzyskany w konspiracji: | |
| Data: | |
| Starszeństwo: | |
| Organ nadający: | |
| Stopień wojskowy uzyskany po wojnie: | |
| Data: | |
| Starszeństwo: | |
| Organ nadający: | |
| Wykształcenie cywilne | |
| Przed wojną: | W latach 1924-1930 uczęszczał do Gimnazjum Ojców Jezuitów w Wilnie. Został tam przyjęty w grudniu 1923 r. po zdaniu egzaminu od razu do II klasy. W okresie szkolnym był zaangażowany w życie społeczności. Wówczas tworzył rysunki do gazetki szkolnej. Po zdaniu matury wstąpił na Wydział Prawno-Ekonomiczny Uniwersytetu Poznańskiego, który ukończył w 1937 r. i został magistrem prawa. |
| W czasie wojny: | |
| Po wojnie: | |
| Służba wojskowa | |
| Przed wojną: | W trakcie przerwy w odbywanych studiach prawniczych (19.09.1934 – 15.07.1935) ukończył Szkołę Podchorążych Kawalerii w Grudziądzu (lokata 36/87 z wynikiem “zupełnie dobrym”), a także odbył służbę wojskową w 23 Pułku Ułanów Grodzieńskich (16.07.1935 – 15.09.1935 jak dowódca plutonu CKM) oraz ćwiczenia stażowe (20.04.1936 – 30.05.1936). Został mianowany podporucznikiem rezerwy w korpusie oficerów kawalerii ze starszeństwem z dnia 1.01.1937 r. (poz. 73). |
| W czasie wojny: | 25.08.1939 r. został zmobilizowany i jako oficer 13 p. uł. wileńskich uczestniczył w walkach we wrześniu 1939 r. Walczył w ramach pułku w Wileńskiej Brygadzie Kawalerii, a następnie kawaleryjskiej Grupie Operacyjnej gen. W. Andersa. W trakcie walk w Małopolsce Wschodniej udało mu się uniknąć niewoli sowieckiej i powrócił doWilna. |
| Po wojnie: | |
| Miejsce pracy | |
| Przed wojną: | Po powrocie do Wilna został zatrudniony w tamtejszym urzędzie wojewódzkim (prawdopodobnie w dziale prawnych, lub był sekretarzem wojewody wileńskiego Ludwika Bociańskiego). |
| W czasie wojny: | W czasie okupacji niemieckiej przebywał w Wilnie i w Wojtkunach, pomagał w prowadzeniu majątku Karłowszczyzna. |
| Po wojnie: | |
| Działalność społeczna, związkowa i polityczna | |
| Przed wojną: | |
| W czasie wojny: | |
| Po wojnie: | |
| Działalność w ruchu kombatanckim | |
| Opis działań: | |
| Przynależność i udział w pracach innych organizacji i instytucji podziemnych | |
| Przed scaleniem i wstąpieniem do ZWZ-AK, jak i „równolegle”: | |
| Przynależność do ZWZ-AK na Kresach | |
| Działalność: | Początkiem 1944 r. dołączył do 6 WB AK, gdzie pełnił funkcję dowódcy plutonu, a następnie szwadronu zwiadu konnego. Poległ 9 lipca 1944 r. niedaleko Turgiel podczas ostrzału artyleryjskiego. Został ranny w głowę odłamkiem. |
| Data zaprzysiężenia: | |
| Czasookres: | |
| Pełnione funkcje: | Dowódca zwiadu konnego |
| Oddział względnie pion organizacyjny: | 6 WB AK |
| Okręg: | Okręg Wilno |
| Przydział: | Okręg Wilno SZP-ZWZ (1939-1941), Okręg Wilno ZWZ (1941-1942), Okręg Wilno AK (1942-1944), Wileńskie Brygady Armii Krajowej |
| 6 Wileńska Brygada Armii Krajowej | |
| Przynależność do ZWZ-AK poza Kresami | |
| Działalność: | |
| Data zaprzysiężenia: | |
| Czasookres: | |
| Pełnione funkcje: | |
| Oddział względnie pion organizacyjny: | |
| Działalność w podziemiu antykomunistycznym: | |
| Opis działań: | |
| Udział w akcji "Burza" | |
| Opis działań: | |
| Konspiracyjni współpracownicy | |
| Przełożeni, podwładni i organizacyjni koledzy: | |
| Członkowie rodziny zaangażowani w konspirację: | |
| Służba w innych formacjach wojskowych | |
| Polskich: | |
| Niepolskich: | |
| Represje | |
| Represje stosowane przez Niemców (pobyt w niemieckich więzieniach i obozach koncentracyjnych - daty i miejsce, nazwiska współwięźniów): | Został aresztowany przez Niemców i osadzony w więzieniu w Wilnie na ul. Ofiarnej, skąd po ciężkim śledztwie został wykupiony przez rodzinę. |
| Represje stosowane przez Związek Sowiecki (pobyt w sowieckich więzieniach i łagrach - daty i miejsce, nazwiska współwięźniów): | W końcu października 1939 r. przy przekraczaniu granicy litewsko-białoruskiej w okolicach Oszmiany został aresztowany i osadzony w więzieniu w Wilejce. Udało mu się zbiec. 20 marca 1941 r. został aresztowany przez NKGB i osadzony w Wilnie na Łukiszkach jako “społecznie niebezpieczny element”. Przeznaczony do wywiezienia na Sybir, uciekł z transportu w wyniku bombardowania jakie nastąpiło po ataku III Rzeszy na Związek Sowiecki. |
| Represje ze strony polskiego komunistycznego aparatu bezpieczeństwa | |
| Ordery i odznaczenia | |
| Lista odznaczeń | Krzyż Walecznych – pośmiertnie. |
| Autorstwo wspomnień, relacji, pamiętników, dzieł literackich, opracowań naukowych, działalność redakcyjna | |
| Poświęconych historii a w szczególności ZWZ-AK: | |
| Poświęconych innym dziedzinom nauki i sztuki lub publicystyki: | |
| Źródła archiwalne i literatura do noty biograficznej | Adamska J., Matusewicz S., Świda L., Miejsca bitew i mogiły żołnierzy Okręgu Wileńskiego Armii Krajowej, Bydgoszcz 1996, s. 33, 41; Brodziewicz W., Szósta Wileńska Brygada AK, Warszawa 1992, s.; Informacje nadesłane drogą mailową przez Panią Małgorzatę; Spis 6 Wileńskiej Brygady AK, (bdmw), maszynopis w zbiorach Archiwum Muzeum Okręgu Wileńskiego AK “Wiano” w Łodzi; Zygmunt Odyniec [online:] http://oszmianszczyzna.pl/odyniec.html (dostęp 03.03.2025 r.) |
| Ikonografia | |
| Ewentualne uwagi | Został pochowany w zbiorowym grobie wraz z sowieckimi żołnierzami. Jeszcze w 1944 r. jego ciało zostało ekshumowane i pochowane na cmentarzu w Kamionce w oddzielnej mogile. Grób nie przetrwał do dzisiaj. Jego symboliczny nagrobek znajdował się na cmentarzu 6 WB AK w Mikuliszkach niedaleko Oszmiany. Cmentarzyk został zniszczony przez władze białoruskie 5 lipca 2022 roku. |
| Fotografie | |
| Skany załączonych dokumentów | |
| Pobierz jako plik tekstowy |
Chcesz zgłosić uwagę do biogramu?
