Zdzisław Zieleń
pseud. Orlik
| Dane osobowe | ||
| Inne nazwiska w czasie okupacji lub po wojnie: | ||
| Płeć: | mężczyzna | |
| Data urodzenia: | 12.06.1926 | |
| Miejsce urodzenia: | Wilno | |
| Data śmierci: | 27.03.1987 | |
| Miejsce śmierci: | Gdańsk | |
| Miejsce pochówku: | cmentarz Srebrzysko w Gdańsku | |
| Rodzice | ||
| Imię ojca: | Aleksander | |
| Imię matki: | Aleksandra | |
| Nazwisko panieńskie matki: | Piasecka | |
| Stopień wojskowy uzyskany przed II wojną światową: | ||
| Data: | ||
| Starszeństwo: | ||
| Organ nadający: | ||
| Stopień wojskowy uzyskany w konspiracji: | ||
| Data: | ||
| Starszeństwo: | ||
| Organ nadający: | ||
| Stopień wojskowy uzyskany po wojnie: | ||
| Data: | ||
| Starszeństwo: | ||
| Organ nadający: | ||
| Wykształcenie cywilne | ||
| Przed wojną: | ||
| W czasie wojny: | Po zajęcia Wilna przez Sowietów rozpoczął naukę w gimnazjum. | |
| Po wojnie: | Powrócił do Gdańska. Podjął naukę w liceum ogólnokształcącym. Po wyjściu na wolność w 1955r. zaczął naukę w Technikum Budowlanym w Gdańsku, które ukończył w 1959r., zdając maturę. Naukę łączył z pracą w Przedsiębiorstwie Wodno-Kanalizacyjnym. | |
| Służba wojskowa | ||
| Przed wojną: | ||
| W czasie wojny: | ||
| Po wojnie: | ||
| Miejsce pracy | ||
| Przed wojną: | ||
| W czasie wojny: | ||
| Po wojnie: | Naukę łączył z pracą w Przedsiębiorstwie Wodno-Kanalizacyjnym. | |
| Działalność społeczna, związkowa i polityczna | ||
| Przed wojną: | Związany przed wojną z harcerstwem,po jej wybuchu wybuchu i zajęciu Wilna przez Sowietów nie zerwał kontaktów ze środowiskiem harcerskim.
| |
| W czasie wojny: | ||
| Po wojnie: | Na emeryturę przeszedł w 1981r. aktywnie wspierał niezależny związek harcerski – pełnił funkcję przewodniczącego Patronatu Rodziców oraz członka kapituły Stopni Harcerskich Drużyny im. Stefana Wyszyńskiego “Czarnej Trzynastki Maryi” przy kościele św.Elżbiety w Gdańsku. | |
| Działalność w ruchu kombatanckim | ||
| Opis działań: | ||
| Przynależność i udział w pracach innych organizacji i instytucji podziemnych | ||
| Przed scaleniem i wstąpieniem do ZWZ-AK, jak i „równolegle”: | ||
| Przynależność do ZWZ-AK na Kresach | ||
| Działalność: | W 1941r. wstąpił do Szarych Szeregów, a we wrześniu 1942r. do Armii Krajowej. Służył w Dzielnicy D Konspiracyjnego Garnizonu Miasta Wilna dowodzonej przez legendę wileńskiej harcerstwa kpt. Józefa Grzesiaka “Czarnego”. Do zadań Zdzisława należały sabotaż, kolportowanie czasopism konspiracyjnych oraz wywiad. Żołnierz 3 Brygady “Szczerbca” | |
| Data zaprzysiężenia: | ||
| Czasookres: | ||
| Pełnione funkcje: | ||
| Oddział względnie pion organizacyjny: | Zgrupowanie nr 1, 3 WB AK | |
| Okręg: | Okręg Wilno | |
| Przydział: | Wileńskie Brygady Armii Krajowej | |
| 3 Wileńska Brygada Armii Krajowej, 5 Wileńska Brygada Armii Krajowej | ||
| Przynależność do ZWZ-AK poza Kresami | ||
| Działalność: | ||
| Data zaprzysiężenia: | ||
| Czasookres: | ||
| Pełnione funkcje: | ||
| Oddział względnie pion organizacyjny: | ||
| Działalność w podziemiu antykomunistycznym: | ||
| Opis działań: | Od 07.1946 – 08.1946 r. żołnierz partyzanckiej 5 Wileńskiej Brygady. 30.05.1945r. w ramach transportu repatriacyjnego wyjechał z matką do Polski pojałtańskiej. Zieleń przebywał m.in. w Łodzi, Bydgoszczy, Lublinie, ostatecznie zamieszkał w Gdańsku. Tu nawiązał kontakt z wileńskimi na czele z mjr. Zygmuntem Szendzielarzem ‘Łupaszką”. Został stałym i zaufanym współpracownikiem 5.Wileńskiej Brygady AK. W marcu 1946r. zaczął działać w patrolu dywersyjnym Brygady, a w lipcu 1946r. dołączył do szwadronu sierż. Olgierda Christy “Leszka”. Brał udział w słynnej potyczce z grupą operacyjną Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego w okolicach stacji kolejowej w Lipowej Tucholskiej. Jako szeregowy żołnierz uczestniczył we wszystkich akcjach bojowych oddziału. Jego ostatnią, zakończoną powodzeniem misją było zdobycie pieniędzy na działalność oddziału oraz nawiązaniu kontaktu z dowódcą, który przebywał na leczeniu w Łodzi. Podczas spotkania z Olgierdem Christą poprosił o zwolnienie ze służby ze względów osobistych. Powrócił do Gdańska. Podjął naukę w liceum ogólnokształcącym. Należał do tzw. grupy młodzieżowej Okręgu Wileńskiego AK. Ujawnił się przed UB w Gdańsku 25.04.1947r. | |
| Udział w akcji "Burza" | ||
| Opis działań: | ||
| Konspiracyjni współpracownicy | ||
| Przełożeni, podwładni i organizacyjni koledzy: | ||
| Członkowie rodziny zaangażowani w konspirację: | ||
| Służba w innych formacjach wojskowych | ||
| Polskich: | ||
| Niepolskich: | ||
| Represje | ||
| Represje stosowane przez Niemców (pobyt w niemieckich więzieniach i obozach koncentracyjnych - daty i miejsce, nazwiska współwięźniów): | ||
| Represje stosowane przez Związek Sowiecki (pobyt w sowieckich więzieniach i łagrach - daty i miejsce, nazwiska współwięźniów): | ||
| Represje ze strony polskiego komunistycznego aparatu bezpieczeństwa | Został aresztowany 04.07.1948 r. i po ciężkim śledztwie skazany przez Wojskowy Sąd Rejonowy w Gdańsku na karę 12 lat pozbawienia wolności, utratę na 5 lat publicznych i obywatelskich praw honorowych oraz przepadek mienia. O łaskę dla syna wystąpiła matka, co poskutkowało zwolnieniem 28.03.1954r. z odbywania reszty wyroku. Na wolność wyszedł 02.04.1955r. w innych źródłach podano: Został skazany na 10 lat pozbawienia wolności. | |
| Ordery i odznaczenia | ||
| Lista odznaczeń | Krzyż Walecznych | |
| Autorstwo wspomnień, relacji, pamiętników, dzieł literackich, opracowań naukowych, działalność redakcyjna | ||
| Poświęconych historii a w szczególności ZWZ-AK: | ||
| Poświęconych innym dziedzinom nauki i sztuki lub publicystyki: | ||
| Źródła archiwalne i literatura do noty biograficznej | Kłosiński Z., 3. Wileńska, Białystok 1995, s. 252. Łabuszewski T., 5 Brygada Wileńska na Pomorzu, Warmii i Mazurach 1945-1947, Warszawa 2017; Widejko J., Wspomnienia najmłodszego partyzanta III Partyzanckiej Brygady AK “Szczerbca” i Samoobrony Wileńskiej AK “Komara” w latach od I 1944 r. do III 1945 r., Kraków 2005, s. 171. Śladami żołnierzy 5. Wileńskiej Brygady Armii Krajowej po Trójmeście, red. I. Brzezińska, Gdańsk 2023, s. 69-70. | |
| Ikonografia | ||
| Ewentualne uwagi | Dzięki staraniom żony 19.08.1991r. Wydział IV Karny Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku unieważnił wyroki wydane przez komunistyczny wymiar “sprawiedliwości”. | |
| Fotografie | ||
| Skany załączonych dokumentów | ||
| Pobierz jako plik tekstowy | ||
Chcesz zgłosić uwagę do biogramu?
