Jerzy Widejko
pseud. Jureczek, Jurek
| Dane osobowe | ||
| Inne nazwiska w czasie okupacji lub po wojnie: | ||
| Płeć: | mężczyzna | |
| Data urodzenia: | 1933-06-12 | |
| Miejsce urodzenia: | Warszawa | |
| Data śmierci: | 2022-12-07 | |
| Miejsce śmierci: | Nowy Targ | |
| Miejsce pochówku: | ||
| Rodzice | ||
| Imię ojca: | Ludwik | |
| Imię matki: | Emilia | |
| Nazwisko panieńskie matki: | Subocz | |
| Stopień wojskowy uzyskany przed II wojną światową: | ||
| Data: | ||
| Starszeństwo: | ||
| Organ nadający: | ||
| Stopień wojskowy uzyskany w konspiracji: | ||
| Data: | ||
| Starszeństwo: | ||
| Organ nadający: | ||
| Stopień wojskowy uzyskany po wojnie: | kapitan | |
| Data: | ||
| Starszeństwo: | ||
| Organ nadający: | ||
| Wykształcenie cywilne | ||
| Przed wojną: | Przed wojną uczęszczał do szkoły powszechnej w Paszkach. | |
| W czasie wojny: | Po wkroczeniu Niemców w 1941 r. uczęszczał do szkoły polsko-litewskiej. | |
| Po wojnie: | Uczył się w miejscowości Wyrzysko (okolice Piły) gdzie ukończył 6 lat podstawówki a następnie uczył się w Państwowym Liceum Pedagogicznym w Bydgoszczy. | |
| Służba wojskowa | ||
| Przed wojną: | ||
| W czasie wojny: | ||
| Po wojnie: | ||
| Miejsce pracy | ||
| Przed wojną: | ||
| W czasie wojny: | ||
| Po wojnie: | Pracował jako nauczyciel. | |
| Działalność społeczna, związkowa i polityczna | ||
| Przed wojną: | ||
| W czasie wojny: | ||
| Po wojnie: | Solidarność | |
| Działalność w ruchu kombatanckim | ||
| Opis działań: | ||
| Przynależność i udział w pracach innych organizacji i instytucji podziemnych | ||
| Przed scaleniem i wstąpieniem do ZWZ-AK, jak i „równolegle”: | ||
| Przynależność do ZWZ-AK na Kresach | ||
| Działalność: | Wcielony do Brygady „Szczerbca” w styczniu 1944 roku, został przydzielony do pomocy rusznikarzowi. Dostał pseudonim „Jureczek”, jednak w Brygadzie był przezywany jako „Groszek”. Pełnił również funkcję łącznika i zwiadowcy. Brał u dział w defiladzie i uroczystościach w Turgielach podczas Świąt Wielkanocnych oraz w czasie odbijania miasta Nowe Troki, zasadzkach na szosach na kolumny transportu niemieckiego, akcja przeciwko rozbiciu garnizonu wojsk litewskich gen. Plechawicziusa w Murowanej Oszmiance oraz walkach o wyzwolenie Wilna. W czasie działalności zachorował na ostre zapalenie stawów nóg. W III Brygadzie służył 7 miesięcy do 18 lipca 1944 roku aż do rozbrojenia w Puszczy Rudnickiej przez Oddziały Ochrony Pogranicza i NKWD. | |
| Data zaprzysiężenia: | ||
| Czasookres: | 1944-01-00 - 1944-07-18 | |
| Pełnione funkcje: | Łącznik, zwiadowca. | |
| Oddział względnie pion organizacyjny: | 3 WB AK | |
| Okręg: | Okręg Wilno | |
| Przydział: | Okręg Wilno AK (1942-1944), Oddziały partyzanckie | |
| Przynależność do ZWZ-AK poza Kresami | ||
| Działalność: | ||
| Data zaprzysiężenia: | ||
| Czasookres: | ||
| Pełnione funkcje: | ||
| Oddział względnie pion organizacyjny: | ||
| Działalność w podziemiu antykomunistycznym: | ||
| Opis działań: | Po wyjściu z aresztu w Turgielach trafił do oddziału partyzanckiego Samoobrony Czynnej Ziemi Wileńskiej AK, dowodzonego przez por. Czesława Stankiewicza ps. „Komar”. Pełnił tam funkcję łącznika i zwiadowcy oraz uczestniczył w kilku bitwach z żołnierzami radzieckimi. W październiku 1944 r. brał udział w zdobyciu wsi Rudniki. Walczył w bitwie 6/7 stycznia 1945 r. w Puszczy Rudnickiej. W oddziale służył do 03.1945 r. | |
| Udział w akcji "Burza" | ||
| Opis działań: | ||
| Konspiracyjni współpracownicy | ||
| Przełożeni, podwładni i organizacyjni koledzy: | Zygmunt Gordzinowicz “Ruczaj” – opiekun “Jureczka” w 3 Brygadzie | |
| Członkowie rodziny zaangażowani w konspirację: | ||
| Służba w innych formacjach wojskowych | ||
| Polskich: | ||
| Niepolskich: | ||
| Represje | ||
| Represje stosowane przez Niemców (pobyt w niemieckich więzieniach i obozach koncentracyjnych - daty i miejsce, nazwiska współwięźniów): | ||
| Represje stosowane przez Związek Sowiecki (pobyt w sowieckich więzieniach i łagrach - daty i miejsce, nazwiska współwięźniów): | Osadzony w przejściowym obozie dla internowanych w Miednikach Królewskich, lecz został zwolniony jako małoletni. Po zwolnieniu z obozu przebywał u rodziny Zaborskich. Następnie w 03.1945 r. za współpracę z partyzantami i walkę z władzą sowiecką został zatrzymany przez NKWD w Turgielach. Po kilkumiesięcznym pobycie w więzieniu „Jureczek” został umieszczony w domu dziecka przy ul. Antokolskiej. Przy przenosinach zdołał zbiec i udał się do zaznajomionej rodziny do państwa Kisielewskich, u których przebywał aż do czasu wysiedleń ludności. Do Polski wyjechał w czerwcu 1946 r. | |
| Represje ze strony polskiego komunistycznego aparatu bezpieczeństwa | ||
| Ordery i odznaczenia | ||
| Lista odznaczeń | Krzyż Niepodległości (po 1989) Odrer „Polonia Mater Nostra Est” (2003) | |
| Autorstwo wspomnień, relacji, pamiętników, dzieł literackich, opracowań naukowych, działalność redakcyjna | ||
| Poświęconych historii a w szczególności ZWZ-AK: | ||
| Poświęconych innym dziedzinom nauki i sztuki lub publicystyki: | Jego wspomnienia z okresu działania w 3 WB AK i OP „Komara” zostały wydane w Krakowie w 2005 r. Jest także bohaterem filmu „Ballada o Jureczku” wyprodukowanym w 2008 r. | |
| Źródła archiwalne i literatura do noty biograficznej | FOK, Archiwum Wschodnie, sygn. AW III/618.38.13, s. 6; FOK, Archiwum Wschodnie, sygn. AW III/618.38.16, s. 2; Kłosiński Z., 3. Wileńska, Białystok 1995, s. 246; Korejwo M., Moje ścieżki partyzanckie w 3. Wileńskiej Brygadzie Armii Krajowej “Szczerbca”, Warszawa-Kraków 2014, s. 283; Krajewski K., Jan Borysewicz “Krysia” “Mściciel” 1913-1945, Warszawa 2013, s. 157, 161; Słownik Polski Walczącej na Kresach Północno-Wschodnich Rzeczypospolitej, t. 4, (red.) Malinowski J., Bydgoszcz 1995, s. 73-74; Spis 3 Wileńskiej Brygady AK, (bdmw), maszynopis w zbiorach Archiwum Muzeum Okręgu Wileńskiego AK “Wiano” w Łodzi; Tomkiewicz M., Więzienie na Łukiszkach w Wilnie 1939-1953, Warszawa 2018, s. 156; Widejko J., Wspomnienia najmłodszego partyzanta III Partyzanckiej Brygady AK “Szczerbca” i Samoobrony Wileńskiej AK “Komara” w latach od I 1944 r. do III 1945 r., Kraków 2005. “Wileńskie Rozmaitości”, 2006, nr 2 (95), s. 73-74. | |
| Ikonografia | ||
| Ewentualne uwagi | Sierota, ojciec nie wrócił z kampanii wrześniowej, a matka zmarła w 1942 r. | |
| Fotografie | ||
| Skany załączonych dokumentów | ||
| Pobierz jako plik tekstowy | ||
Chcesz zgłosić uwagę do biogramu?
