Olgierd Christa
pseud. Leszek, Noc
| Dane osobowe | ||
| Inne nazwiska w czasie okupacji lub po wojnie: | ||
| Płeć: | mężczyzna | |
| Data urodzenia: | 1923-01-04 | |
| Miejsce urodzenia: | Wilno | |
| Data śmierci: | 2004-11-09 | |
| Miejsce śmierci: | Gdańsk | |
| Miejsce pochówku: | Sopot | |
| Rodzice | ||
| Imię ojca: | Kazimierz | |
| Imię matki: | Apolonia | |
| Nazwisko panieńskie matki: | Jachiewicz | |
| Stopień wojskowy uzyskany przed II wojną światową: | ||
| Data: | ||
| Starszeństwo: | ||
| Organ nadający: | ||
| Stopień wojskowy uzyskany w konspiracji: | sierżant | |
| Data: | ||
| Starszeństwo: | ||
| Organ nadający: | ||
| Stopień wojskowy uzyskany po wojnie: | podporucznik | |
| Data: | ||
| Starszeństwo: | ||
| Organ nadający: | ||
| Wykształcenie cywilne | ||
| Przed wojną: | Do 1939 r. był uczniem Gimnazjum imienia Króla Zygmunta Augusta w Wilnie. | |
| W czasie wojny: | ||
| Po wojnie: | ||
| Służba wojskowa | ||
| Przed wojną: | ||
| W czasie wojny: | Należał do Oficerskiej Szkoły Piechoty nr 2 w Lublinie, po promocji na stopień podporucznika został instruktorem w I Szkolnej Dywizji Podoficerskiej i 62 pp w 18 Dywizji. W 03.1946 r. na własną prośbę zwolniony. Ludowe Wojsko Polskie od 15.01.1945 do 09.05.1945 | |
| Po wojnie: | ||
| Miejsce pracy | ||
| Przed wojną: | ||
| W czasie wojny: | ||
| Po wojnie: | Pracował jako kreślarz w Centralnym Biurze Konstrukcji Okrętowych w Gdańsku i kierownikiem działu administracyjnego stoczni w Gdyni. | |
| Działalność społeczna, związkowa i polityczna | ||
| Przed wojną: | Po przekazaniu przez ZSRR Wileńszczyzny Litwie brał udział w polskiej demonstracji patriotycznej w Wilnie na Rossie 11.11.1939 r., za co został zatrzymany i pobity przez litewską policję, a następnie na miesiąc osadzony w więzieniu w Łukiszkach. | |
| W czasie wojny: | ||
| Po wojnie: | ||
| Działalność w ruchu kombatanckim | ||
| Opis działań: | ŚZŻAK, nr leg. 000111 ZBoWiD, nr leg. 364452/76 Wystąpił do sądu o unieważnienie wyroków śmierci na majora “Łupaszkę” i na łączniczkę 5 Brygady Wileńskiej Danutę Siedzikównę “Inkę”. Był inicjatorem budowy obelisku poświęconego “Ince” w Sopocie w 2003 r. | |
| Przynależność i udział w pracach innych organizacji i instytucji podziemnych | ||
| Przed scaleniem i wstąpieniem do ZWZ-AK, jak i „równolegle”: | ||
| Przynależność do ZWZ-AK na Kresach | ||
| Działalność: | Od 06. do 11.1943 r. należał do Okręgu Nowogródek. Od 12.1943 r. do 07.1944 r. żołnierz 3 i 5 Wileńskiej Brygady AK.
| |
| Data zaprzysiężenia: | ||
| Czasookres: | 1941-07-00 - 1944-07-17 | |
| Pełnione funkcje: | Dowódca drużyny w 3 Wileńskiej Brygadzie. | |
| Oddział względnie pion organizacyjny: | Zgrupowanie nr 1, 3 WB AK; 5 WB AK | |
| Okręg: | Okręg Wilno | |
| Przydział: | Wileńskie Brygady Armii Krajowej, Akcja „Burza” w Okręgu Wileńsko-Nowogródzkim AK | |
| 3 Wileńska Brygada Armii Krajowej | ||
| Zgrupowanie Bojowe nr 1 „Wschód” | ||
| 3 Wileńska Brygada Armii Krajowej | ||
| Przynależność do ZWZ-AK poza Kresami | ||
| Działalność: | ||
| Data zaprzysiężenia: | ||
| Czasookres: | ||
| Pełnione funkcje: | ||
| Oddział względnie pion organizacyjny: | ||
| Działalność w podziemiu antykomunistycznym: | ||
| Opis działań: | Od 14.04.1946 r. żołnierz partyzanckiej 5 Brygady Wileńskiej AK mjr. Zygmunta Szendzielarza “Łupaszki, początkowo jako zastępca dowódcy szwadronu, następnie od 10.06.1946 r. dowódca szwadronu. | |
| Udział w akcji "Burza" | ||
| Opis działań: | ||
| Konspiracyjni współpracownicy | ||
| Przełożeni, podwładni i organizacyjni koledzy: | podporucznik Zdzisław Badocha porucznik Jana Borysewicza “Krysia” major Zygmunt Szendzielarz “Łupaszko” | |
| Członkowie rodziny zaangażowani w konspirację: | Zdzisław Christa “Mamut” – brat | |
| Służba w innych formacjach wojskowych | ||
| Polskich: | Służył w (L)WP od 01. do 05.1945 r. | |
| Niepolskich: | ||
| Represje | ||
| Represje stosowane przez Niemców (pobyt w niemieckich więzieniach i obozach koncentracyjnych - daty i miejsce, nazwiska współwięźniów): | ||
| Represje stosowane przez Związek Sowiecki (pobyt w sowieckich więzieniach i łagrach - daty i miejsce, nazwiska współwięźniów): | Przebywał w łagrze w okresie 07.1948-1952 r. | |
| Represje ze strony polskiego komunistycznego aparatu bezpieczeństwa | 28.08.1948 r. został aresztowany w Gdańsku. 13.08.1949 r. skazany przez Wojskowy Sąd Rejonowy w Gdańsku na 4 lata więzienia i utratę praw publicznych i honorowych praw obywatelskich na 2 lata za utrzymywanie po ujawnieniu kontaktu z członkami “terrorystyczno-dywersyjnej organizacji, działającej pod egidą AK grupy wileńskiej”. Karę odbywał we Wronkach. | |
| Ordery i odznaczenia | ||
| Lista odznaczeń | Krzyż Armii Krajowej (nr 6247) Krzyż Walecznych (nr DK-06388/W, zweryfikowany 1967 r. Medal Wojska Polskiego(trzykrotnie) Krzyż Zwycięstwa | |
| Autorstwo wspomnień, relacji, pamiętników, dzieł literackich, opracowań naukowych, działalność redakcyjna | ||
| Poświęconych historii a w szczególności ZWZ-AK: | W 03.1990 r. współorganizował Okręg Gdański i Wileński przy ówczesnym Stowarzyszeniu Żołnierzy AK w Gdańsku. Był wiceprezesem Okręgu Wileńskiego i przewodniczący Komisji Historycznej Światowego Związku Żołnierzy AK. Wydawca środowiskowego pisma “Wileński Przekaz”. Autor wspomnień “U Szczerbca” i publikacji historycznych oraz polemicznych. | |
| Poświęconych innym dziedzinom nauki i sztuki lub publicystyki: | ||
| Źródła archiwalne i literatura do noty biograficznej | Akta Głównej Komisji Weryfikacyjnej Studium Polski Podziemnej w Londynie, sygn. KW3 2012; Archiwum ŚZŻAK w Warszawie, Okręg Wilno; FOK, Archiwum Wschodnie, sygn. AW III/618.38.12, s. 1. FOK, Archiwum Wschodnie, sygn. AW III/618.38.13, s. 1. Kłosiński Z., 3. Wileńska, Białystok 1995, s. 251; MAK, Kartoteka Żołnierzy Okręgu Wilno AK, Olgierd Christa, sygn.MAK/MP/3547-3548; Marszalec J., Na “spotkanie” ludziom z AK: Służba Bezpieczeństwa wobec środowisk akowskich po 1956 roku na Wybrzeżu Gdańskim, “Pamięć i Sprawiedliwość” 2005, nr 4/1 (7), 271-316; Słownik Polski Walczącej na Kresach Północno-Wschodnich Rzeczypospolitej, Bydgoszcz 1995. T 4, s. 9-10 Łabuszewski T., 5 Brygada Wileńska na Pomorzu, Warmii i Mazurach 1945-1947, Warszawa 2017, s. 402. Spis 3. Wileńskiej Brygady AK (maszynopis) Archiwum Muzeum Okręgu Wileńskiego AK w Łodzi “Wiano”. “Wileńskie Rozmaitości”, 2005 nr 1 (88), s. 9-10. | |
| Ikonografia | ||
| Ewentualne uwagi | W 06.1952 r. został zwerbowany przez UB jako tajny informator pod kryptonimem “Kismet” (później tajny Współpracownik “Stefan”) pod groźbą, że “zgnije w więzieniu i zostanie wykończony”. Natomiast z ustaleń Janusza Marszalca wynika, że został zwerbowany przez SB, a w kontaktach używał pseudonimu „Kismet”, a od 1973 r. „Stefan”. W 14.10.1991 Sąd Wojewódzki w Gdańsku uznał wyrok na Olgierda Christę z 1949 r. za nieważny. | |
| Fotografie | ||
| Skany załączonych dokumentów | ||
| Pobierz jako plik tekstowy | ||
Chcesz zgłosić uwagę do biogramu?
