Żelechowski, Tadeusz

Tadeusz Żelechowski

pseud. Lopek, Ring, Rynna, Ptak, Ptaszek, Żuk,

Dane osobowe
Inne nazwiska w czasie okupacji lub po wojnie:Józef
Płeć:mężczyzna
Data urodzenia: 1916-05-07
Miejsce urodzenia:Sambor
Data śmierci:1984-12-16
Miejsce śmierci:Warszawa
Miejsce pochówku: Zielona Góra, cmentarz komunalny przy ul. Wrocławskiej
Rodzice
Imię ojca:
Imię matki:
Nazwisko panieńskie matki:
Stopień wojskowy uzyskany przed II wojną światową:
Data:
Starszeństwo:
Organ nadający:
Stopień wojskowy uzyskany w konspiracji:
Data:
Starszeństwo:
Organ nadający:
Stopień wojskowy uzyskany po wojnie: podporucznik
Data:
Starszeństwo:
Organ nadający:
Wykształcenie cywilne
Przed wojną:
W czasie wojny:
Po wojnie:
Służba wojskowa
Przed wojną:
W czasie wojny:
Po wojnie:
Miejsce pracy
Przed wojną:
W czasie wojny:
Po wojnie:
Działalność społeczna, związkowa i polityczna
Przed wojną:
W czasie wojny:
Po wojnie:

Podpisał zobowiązanie do współpracy, w dalszym ciągu przekraczając nielegalnie granicę i przerzucając osoby zagrożone represjami.

Działalność w ruchu kombatanckim
Opis działań:
Przynależność i udział w pracach innych organizacji i instytucji podziemnych
Przed scaleniem i wstąpieniem do ZWZ-AK, jak i „równolegle”:

Był kurierem. Zajmował się przerzutem żołnierzy Wojska Polskiego na Węgry. Od 2.01.1940 r. był kierownikiem wywiadu ZWZ w Drohobyczu. 30.03.1940 r. został we Lwowie aresztowany przez NKWD i 16.05.1941 r. skazany na 15 lat więzienia.

Przynależność do ZWZ-AK na Kresach
Działalność:

Do Polski został zrzucony w nocy z 12/13.o4.1944 r. w ramach operacji “Weller 14”. Po aklimatyzacji w Warszawie dostał we Lwowie przydział na dowódcę 1 plutonu i zastępcę dowódcy Oddziału Leśnego Józefa Bistronia “Godziembo”. Po zmianie nazewnictwa była to 2, a później 4 kompania 19 pułku piechoty AK, wchodzącego w skład 5 Dywizji Piechoty AK “Dzieci Lwowskich”.

Data zaprzysiężenia:1943-11-05
Czasookres:
Pełnione funkcje:

Dowódca plutonu, zastępca dowódcy Oddziału Leśnego Józefa Bistronia “Godziembo”

Oddział względnie pion organizacyjny:Cichociemny; OL "Warta"
Okręg:Okręg Lwów
Przynależność do ZWZ-AK poza Kresami
Działalność:
Data zaprzysiężenia:
Czasookres:
Pełnione funkcje:
Oddział względnie pion organizacyjny:
Działalność w podziemiu antykomunistycznym:
Opis działań:
Udział w akcji "Burza"
Opis działań:
Konspiracyjni współpracownicy
Przełożeni, podwładni i organizacyjni koledzy:
Członkowie rodziny zaangażowani w konspirację:
Służba w innych formacjach wojskowych
Polskich:

Po podpisaniu układu Sikorski-Majski, wstąpił 16.12.1941 roku do Armii Andersa otrzymując przydział do 5 wileńskiej Dywizji Piechoty 1 batalionu 3 kompanii na stanowisko dowódcy drużyny. Następnie został przerzucony do W. Brytanii, gdzie przeszedł szkolenie z dywersji oraz był kurierem od Komitetu ZHP na Czas Wojny w Londynie do Głównej Kwatery Szarych Szeregów “Pasieka”.

Niepolskich:
Represje
Represje stosowane przez Niemców (pobyt w niemieckich więzieniach i obozach koncentracyjnych - daty i miejsce, nazwiska współwięźniów):
Represje stosowane przez Związek Sowiecki (pobyt w sowieckich więzieniach i łagrach - daty i miejsce, nazwiska współwięźniów):

W 03.1940 r. został aresztowany przez NKWD, a w 05.1941 r. skazany na 15 lat więzienia.Ponownie został aresztowany przez NKWD w Krakowie w trakcie napadu na bank. Zbiegł z aresztu śledczego.

Represje ze strony polskiego komunistycznego aparatu bezpieczeństwa

21.12.1948 r. w Ostrawie został aresztowany i przekazany polskim organom bezpieczeństwa, po czym skazany został na 8 lat więzienia. Wyrok odbywał w więzieniu mokotowskim, we Wronkach i w Rawiczu.

Ordery i odznaczenia
Lista odznaczeń

Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari
Złoty Krzyż Zasługi
Medal Wojska
Odznaka Zasłużony dla Województwa Zielonogórskiego.

Autorstwo wspomnień, relacji, pamiętników, dzieł literackich, opracowań naukowych, działalność redakcyjna
Poświęconych historii a w szczególności ZWZ-AK:
Poświęconych innym dziedzinom nauki i sztuki lub publicystyki:
Źródła archiwalne i literatura do noty biograficznej

Boradyn Z., Chmielarz A., Piskunowicz H., Z dziejów Armii Krajowej na Nowogródczyźnie i Wileńszczyźnie (1941–1945), Radom 1997.

Korab-Żebryk R., Operacja wileńska AK. Warszawa 1985.

Struktura Organizacyjna Armii Krajowej, Marek Ney-Krwawicz [w:] Mówią wieki nr 9/1986.
Wiktor Snastin ps. Kurek – “10 Brygada Armii Krajowej por. “Gustawa” – wspomnienia” Szczecin 1992. Opublikowany w “Wileński Przekaz” suplement/1996.
Mazur G., Skwara J., Węgierski J., Kronika 2350 dni wojny i okupacji Lwowa 1 IX 1939 – 5 II 1946, Katowice 2007, s. 441, 449, 456;

“Wewnętrzny Biuletyn Informacyjny ŚZŻAK Obszaru Lwowskiego im. Orląt Lwowskich”, 2015, nr 22, s. 12;

Węgierski J., Oddziały Leśne “Warta” Obszaru Lwowskiego Armii Krajowej na Rzeszowszczyźnie, Kraków 1998, s. 46, 68.

Tochman K., Słownik biograficzny cichociemnych, Rzeszów 2002

Tucholski J., Cichociemny, Warszawa 1985, s. 445

Tucholski J., Cichociemni i spadochroniarze 1941-1956, Warszawa 2009, s. 159-160

Ikonografia
Ewentualne uwagi
Fotografie
Skany załączonych dokumentów
Pobierz jako plik tekstowy

Chcesz zgłosić uwagę do biogramu?