Mieczysław Suwała
pseud. Oro
| Dane osobowe | ||
| Inne nazwiska w czasie okupacji lub po wojnie: | ||
| Płeć: | mężczyzna | |
| Data urodzenia: | 1913-11-21 | |
| Miejsce urodzenia: | Grabownica | |
| Data śmierci: | 1986-10-06 | |
| Miejsce śmierci: | Warszawa | |
| Miejsce pochówku: | Grabownica Starzeńska, pow. brzozowski | |
| Rodzice | ||
| Imię ojca: | Jan | |
| Imię matki: | Maria | |
| Nazwisko panieńskie matki: | Ruchlewicz | |
| Stopień wojskowy uzyskany przed II wojną światową: | ||
| Data: | ||
| Starszeństwo: | ||
| Organ nadający: | ||
| Stopień wojskowy uzyskany w konspiracji: | ||
| Data: | ||
| Starszeństwo: | ||
| Organ nadający: | ||
| Stopień wojskowy uzyskany po wojnie: | ||
| Data: | ||
| Starszeństwo: | ||
| Organ nadający: | ||
| Wykształcenie cywilne | ||
| Przed wojną: | ||
| W czasie wojny: | ||
| Po wojnie: | W 1959 roku rozpoczął studia w Papieskim Instytucie Uniwersytetu Leopolda i Franciszka w Innsbrucku, uzyskując licencjat z filozofii chrześcijańskiej. Po powrocie do Polski objął funkcję wikariusza w parafii w Hajnówce w latach 1962–1963, a następnie kontynuował studia w Warszawie. | |
| Służba wojskowa | ||
| Przed wojną: | ||
| W czasie wojny: | ||
| Po wojnie: | ||
| Miejsce pracy | ||
| Przed wojną: | ||
| W czasie wojny: | Ksiądz wikary w Derewnie (wrzesień 1939 – grudzień 1943) – pełnił posługę duszpasterską w parafii rzymskokatolickiej Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Derewnie, należącej do dekanatu stołpeckiego w diecezji pińskiej. | |
| Po wojnie: | Po wojnie pracował w Stowarzyszeniu „Pax” oraz pełnił funkcję prefekta w Liceum Ogólnokształcącym pw. św. Augustyna w Warszawie. W 1957 roku, jako prefekt tej szkoły, brał udział w przekazaniu okupu za porwanego Bohdana Piaseckiego, syna Bolesława Piaseckiego. Po ujawnieniu zabójstwa Bohdana został przeniesiony do parafii Podwyższenia Krzyża Świętego i św. Stanisława, Biskupa i Męczennika w Hajnówce, gdzie posługiwał w latach 1957–1959. | |
| Działalność społeczna, związkowa i polityczna | ||
| Przed wojną: | ||
| W czasie wojny: | ||
| Po wojnie: | ||
| Działalność w ruchu kombatanckim | ||
| Opis działań: | ||
| Przynależność i udział w pracach innych organizacji i instytucji podziemnych | ||
| Przed scaleniem i wstąpieniem do ZWZ-AK, jak i „równolegle”: | ||
| Przynależność do ZWZ-AK na Kresach | ||
| Działalność: | Pełnił funkcję kapelana Ośrodka Armii Krajowej Stołpce, a jednocześnie współpracował z Biurem Informacji i Propagandy, opracowując komunikaty na podstawie nasłuchu radiowego. Po rozbiciu Batalionu Stołpeckiego AK przez oddziały partyzantki sowieckiej 1 grudnia 1943 r., został zdekonspirowany i znalazł się w bezpośrednim zagrożeniu. W związku z tym przeniesiono go do Ośrodka AK Lida, gdzie objął funkcję kapelana w III batalionie 77 pułku piechoty AK (UBK). Z tym oddziałem dotarł pod Wilno, biorąc udział w operacji „Ostra Brama”. | |
| Data zaprzysiężenia: | ||
| Czasookres: | ||
| Pełnione funkcje: | Kapelan | |
| Oddział względnie pion organizacyjny: | UBK; III/77 pp AK | |
| Okręg: | Okręg Nowogródek | |
| Przydział: | Zgrupowanie Wschód Okręgu Nowogródek AK, Zgrupowanie Stołpeckie Armii Krajowej, Akcja „Burza” w Okręgu Wileńsko-Nowogródzkim AK | |
| I/78 pp AK | ||
| Zgrupowanie Bojowe nr 1 „Wschód” | ||
| III UBK/77 pp AK | ||
| Przynależność do ZWZ-AK poza Kresami | ||
| Działalność: | ||
| Data zaprzysiężenia: | ||
| Czasookres: | ||
| Pełnione funkcje: | ||
| Oddział względnie pion organizacyjny: | ||
| Działalność w podziemiu antykomunistycznym: | ||
| Opis działań: | ||
| Udział w akcji "Burza" | ||
| Opis działań: | ||
| Konspiracyjni współpracownicy | ||
| Przełożeni, podwładni i organizacyjni koledzy: | ||
| Członkowie rodziny zaangażowani w konspirację: | ||
| Służba w innych formacjach wojskowych | ||
| Polskich: | ||
| Niepolskich: | ||
| Represje | ||
| Represje stosowane przez Niemców (pobyt w niemieckich więzieniach i obozach koncentracyjnych - daty i miejsce, nazwiska współwięźniów): | ||
| Represje stosowane przez Związek Sowiecki (pobyt w sowieckich więzieniach i łagrach - daty i miejsce, nazwiska współwięźniów): | 17 lipca 1944 r. przybył do wsi Bogusze na zaplanowaną uroczystość. W drodze zatrzymał się w Turgielach, aby wypożyczyć od tamtejszego proboszcza komżę oraz utensylia liturgiczne potrzebne do odprawienia mszy polowej – własny sprzęt kapelana UBK zaginął wcześniej podczas odwrotu spod Wilna. Tego samego dnia został aresztowany wraz z innymi oficerami. Według innej wersji miał być aresztowany 12.1943 r. lub aresztowany w 07.1944 r. i uwięziony w Lidzie po czym zbiegł. Został aresztowany przez niemiecką żandarmerię wraz z towarzyszącymi mu ułanami podczas wyjazdu po komunikanty do zaprzyjaźnionego księdza w okolicach Juraciszek. Osadzono ich w areszcie. Ppor. „Kowalski”, odpowiedzialny za zorganizowanie akcji uwolnienia zatrzymanych, nawiązał dzięki pomocy Stypuły kontakt z konspiratorami z Lidy. Następnie obaj, w asyście Polaków – żołnierzy AK pracujących w policji białoruskiej – udali się w dwóch samochodach do Juraciszek. Posługując się sfałszowanymi dokumentami, przejęli aresztowanych pod pretekstem przewiezienia ich do Lidy w celu dalszego dochodzenia. | |
| Represje ze strony polskiego komunistycznego aparatu bezpieczeństwa | ||
| Ordery i odznaczenia | ||
| Lista odznaczeń | Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (20.07.1954 r.) Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (22.07.1953 r.) Srebrny Krzyż Zasługi z Mieczami (26.06.1944 r.) | |
| Autorstwo wspomnień, relacji, pamiętników, dzieł literackich, opracowań naukowych, działalność redakcyjna | ||
| Poświęconych historii a w szczególności ZWZ-AK: | Jego relacja znajduje się w czasopiśmie “Pielgrzym: czasopismo katolików polskich” czerwiec-październik 1988, nr 25-27.
| |
| Poświęconych innym dziedzinom nauki i sztuki lub publicystyki: | ||
| Źródła archiwalne i literatura do noty biograficznej | Boradyn Z., Chmielarz A., Piskunowicz H., Z dziejów Armii Krajowej na Nowogródczyźnie i Wileńszczyźnie (1941–1945). Radom 1997; „Boże, coś Polskę” w Puszczy Nalibockiej, [online:] http://www.iwieniec.eu/AK/relacja_ks_Oro.htm (dostęp 15.04.2025 r.); Bejze B., Galiński A., Martyrologia duchowieństwa polskiego 1939-1956. Łódź 1992, s. 121; FOK, Archiwum Wschodnie, sygn. AW III/618.40.11; Informacje nadesłane drogą mailową przez Pana Witolda; Korab-Żebryk R., Operacja wileńska AK. Warszawa 1985; Krajewski K., “Szlakiem Narbutta”, Warszawa 2015, s. 31; Krajewski K., Losy duchowieństwa katolickiego na ziemi nowogródzkiej w latach 1939-1945, [w;] Polacy na Białorusi od powstania styczniowego do XXI wieku : tom 6, Warszawa 2022, s. 317; Krajewski K., Męczennicy ziemi nowogródzkiej, “Biuletyn IPN” 2022 nr 3, s. 113; Prawdzic-Szlaski “Prawdzic” J., Nowogródczyzna w walce 1940-1945, Londyn 1976, s. 130, 245; Stopniak F., Archidiecezja wileńska w czasie II wojny światowej, „Studia Teologiczne” 1987–1988, nr 5–6, s. 359, 361; ŚZŻAK Okręg Nowogródek (Warszawa), teczka Weryfikacji Odznaczeń Bojowych żołnierzy Konfederacji Narodu (UBK), Okręg Nowogródzki i Okręg Wileński; Walczak A., 13. Brygada Armii Krajowej Okręgu Wileńskiego, Bydgoszcz 2002, s. 59. “Wileńskie Rozmaitości”, nr 3 (41), maj-czerwiec 1997. | |
| Ikonografia | ||
| Ewentualne uwagi | ||
| Fotografie | ||
| Skany załączonych dokumentów | ||
| Pobierz jako plik tekstowy | ||
Chcesz zgłosić uwagę do biogramu?
