Stanisława Skrodzka
pseud. Krzysztof
| Dane osobowe | ||
| Nazwisko panieńskie: | Kumor | |
| Inne nazwiska w czasie okupacji lub po wojnie: | ||
| Płeć: | kobieta | |
| Data urodzenia: | 1922-05-08 | |
| Miejsce urodzenia: | Chojnówek k. Grajewa | |
| Data śmierci: | ||
| Miejsce śmierci: | ||
| Miejsce pochówku: | ||
| Rodzice | ||
| Imię ojca: | Aleksander | |
| Imię matki: | Aleksandra | |
| Nazwisko panieńskie matki: | Mikucka | |
| Stopień wojskowy uzyskany przed II wojną światową: | ||
| Data: | ||
| Starszeństwo: | ||
| Organ nadający: | ||
| Stopień wojskowy uzyskany w konspiracji: | podporucznik | |
| Data: | 1943-05-01 | |
| Starszeństwo: | ||
| Organ nadający: | ||
| Stopień wojskowy uzyskany po wojnie: | kapitan/ major | |
| Data: | 1970-01-01 | |
| Starszeństwo: | ||
| Organ nadający: | ||
| Wykształcenie cywilne | ||
| Przed wojną: | W 1939 r. była uczennicą Państwowego Gimnazjum w Grajewie i mieszkała w tym mieście na stancji. | |
| W czasie wojny: | Uczęszczała na tajne komplety. | |
| Po wojnie: | Po powrocie do Polski podjęła jako inwalidka wojenna I grupy, pod fałszywym życiorysem studia anglistyki na Uniwersytecie Warszawskim, które ukończyła w 1952 r. | |
| Służba wojskowa | ||
| Przed wojną: | ||
| W czasie wojny: | ||
| Po wojnie: | ||
| Miejsce pracy | ||
| Przed wojną: | ||
| W czasie wojny: | ||
| Po wojnie: | Po studiach pracowała jako wykładowca anglistyki na Uniwersytecie Warszawskim. W latach 1953-54 pracowała jako tłumacz przy Polskiej Misji Wojskowej w Korei. W 1964 r. uzyskała doktorat. W latach 1969-70 pełniła funkcję dziekana Wydziału Neofilologii UW. W latach 1970, 1980, 1985 i 1989 wykładała w USA na Colorade State University i Utah State University. Brała czynny udział w międzynarodowych sesjach naukowych. W 1991 r. przeszła na emeryturę. | |
| Działalność społeczna, związkowa i polityczna | ||
| Przed wojną: | Działała w Związku Harcerstwa Polskiego i Sodalicji Mariańskiej. 23 lub 24 sierpnia 1939 r. zastęp ZHP, do którego należała, przenosił w bezpieczne miejsce sprawozdania służb analiz wojskowych i archiwum gen. Kmicic-Skrzyńskiego w Białymstoku. Jej zastęp również pełnił służbę pomocniczą przy 14 Dywizjonie Artylerii Konnej. | |
| W czasie wojny: | ||
| Po wojnie: | ||
| Działalność w ruchu kombatanckim | ||
| Opis działań: | ||
| Przynależność i udział w pracach innych organizacji i instytucji podziemnych | ||
| Przed scaleniem i wstąpieniem do ZWZ-AK, jak i „równolegle”: | ||
| Przynależność do ZWZ-AK na Kresach | ||
| Działalność: | ||
| Data zaprzysiężenia: | ||
| Czasookres: | ||
| Pełnione funkcje: | ||
| Oddział względnie pion organizacyjny: | Obwód Grajewo; Placówka Boguszcze; Komenda Obwodu; WSK; 9 PSK | |
| Okręg poza Kresami: | Okręg Białystok | |
| Okręg: | Okręg Białystok | |
| Przydział: | Żołnierze Armii Krajowej Okręgu Białystok spoza Kresów | |
| Przynależność do ZWZ-AK poza Kresami | ||
| Działalność: | W lipcu 1941 r. po ucieczce z więzienia rozpoczęła służbę w ZWZ, zaprzysiężona przez por. W. Świackiego ps. Sęp. Zorganizowała sieć łączności i kolportażu komendy Obwodu Grajewo. Prowadziła także szkolenie sanitarne i wywiadowcze kobiet. W 1942 r. objęła funkcję referentki WSK Obwodu, pełniąc ją do końca okupacji niemieckiej. Zajmowała się też zdobywaniem amunicji z niemieckich magazynów w Osowcu i Podlasku dla oddziału “Sępa” stacjonującego na Bagnach Biebrzańskich. | |
| Data zaprzysiężenia: | 1941-01-01 | |
| Czasookres: | 1941-07-01 – 1944-00-00 | |
| Pełnione funkcje: | Organizacja sieci kurierskiej i kolportażowej. Szefowa WSK – organizowała kursy i szkolenia z łączności i pierwszej pomocy, kolportażu. Kierowała łącznością kobiet w oddziałach por. „Sępa” | |
| Oddział względnie pion organizacyjny: | Obwód Grajewo; Placówka Boguszcze; Komenda Obwodu; WSK; 9 PSK | |
| Działalność w podziemiu antykomunistycznym: | ||
| Opis działań: | Po zwolnieniu się z wojska i opuszczeniu koszar zamieszkała w Białymstoku i włączyła się do prac WSK Obwodu, utrzymując kontakt między żołnierzami AK wcielonymi do armii Berlinga a komendą Okręgu Białystok AK. Jej zadaniem było organizowanie dezercji żołnierzy armii Berlinga, dostarczanie im wyżywienia i kwater, dostarczanie do jednostki wojskowej w Dojlidach konspiracyjnej pracy i agitacyjnych ulotek. Pełniła też funkcję “Pomocy Żołnierzom”, przez ponad miesiąc zastępowała komendantkę WSK Okręgu. Dzięki jej akcjom ok. 80 żołnierzy AK opuściło koszary w Dojlidach. | |
| Udział w akcji "Burza" | ||
| Opis działań: | ||
| Konspiracyjni współpracownicy | ||
| Przełożeni, podwładni i organizacyjni koledzy: | Wiktor Konopk “Grom”, Władysław | |
| Członkowie rodziny zaangażowani w konspirację: | ||
| Służba w innych formacjach wojskowych | ||
| Polskich: | Po przedostaniu się do wojsk sowieckich została wcielona wraz z resztkami oddziału do 6 Zapasowego Batalionu Piechoty armii Berlinga w Dojlidach pod Białymstokiem. | |
| Niepolskich: | ||
| Represje | ||
| Represje stosowane przez Niemców (pobyt w niemieckich więzieniach i obozach koncentracyjnych - daty i miejsce, nazwiska współwięźniów): | ||
| Represje stosowane przez Związek Sowiecki (pobyt w sowieckich więzieniach i łagrach - daty i miejsce, nazwiska współwięźniów): | Została aresztowana 8.12.1939 r. wraz z innymi członkami jej organizacji. Przeszła ciężkie śledztwo, więziona najpierw w Grajewie, potem przez kilka miesięcy w więzieniu w Łomży. W lutym 1940 r. jej rodzina została zesłana na Syberię. Po wybuchu wojny Niemiecko-Sowieckiej, udało jej się uciec z więzienia wraz z innymi i powrócić do Grajewa. Została aresztowana 16.11.1944 r. przez NKWD-SMIERSZ w Białymstoku i przez 2 miesiące poddawana śledztwu. Skazana na karę śmierci, zmniejszoną decyzją sowieckiej prokuratury generalnej z 16.01.1945 r. na tzw. obóz dla internowanych. Została wywieziona do łagrów w rejonie Riazania i kopalń Stalinogorska. 12.1947 r. wróciła do Polski. | |
| Represje ze strony polskiego komunistycznego aparatu bezpieczeństwa | ||
| Ordery i odznaczenia | ||
| Lista odznaczeń | Order Virtuti Militari w 11.1944 r., zweryfikowano przez MON w 1999 r., nr leg. DK-22/99. Złoty Krzyż Zasługi z Mieczami (08.1944 r.) Srebrny Krzyż Zasługi z Mieczami (1943 r.) Brązowy Krzyż Zasługi z Mieczami (1942 r.) Dwukrotnie Krzyż Walecznych (1943 r. i 1944 r.) Odznaka 9 PSK Armii Krajowej, 2001 r. | |
| Autorstwo wspomnień, relacji, pamiętników, dzieł literackich, opracowań naukowych, działalność redakcyjna | ||
| Poświęconych historii a w szczególności ZWZ-AK: | ||
| Poświęconych innym dziedzinom nauki i sztuki lub publicystyki: | ||
| Źródła archiwalne i literatura do noty biograficznej | BZNiOS, sygn. 16690/II, k. 38, 54, 126, 128, 130; Teczka osobowa Stanisławy Skrodzkiej, w zbiorach Archiwum Fundacji Generał Elżbiety Zawackiej. | |
| Ikonografia | ||
| Ewentualne uwagi | ||
| Fotografie | ||
| Skany załączonych dokumentów | ||
| Pobierz jako plik tekstowy | ||
Chcesz zgłosić uwagę do biogramu?
