Klisowski, Adolf

Adolf Klisowski

pseud. Stary

Dane osobowe
Inne nazwiska w czasie okupacji lub po wojnie:
Płeć:mężczyzna
Data urodzenia: 1921-08-25
Miejsce urodzenia:Milczyce
Data śmierci:2010-05-05
Miejsce śmierci:Koszalin
Miejsce pochówku: Cmentarz Komunalny w Koszalinie (nr kwatery: G-10, rząd: 14, nr grobu: 16)
Rodzice
Imię ojca:Stanisław
Imię matki:Petronela
Nazwisko panieńskie matki:Kuc
Stopień wojskowy uzyskany przed II wojną światową:
Data:
Starszeństwo:
Organ nadający:
Stopień wojskowy uzyskany w konspiracji:
Data:
Starszeństwo:
Organ nadający:
Stopień wojskowy uzyskany po wojnie: porucznik
Data: 1947-07-03
Starszeństwo:
Organ nadający:
Wykształcenie cywilne
Przed wojną:

Ukończył szkołę średnią ogólnokształcącą i ekonomiczną.

W czasie wojny:
Po wojnie:
Służba wojskowa
Przed wojną:
W czasie wojny:
Po wojnie:

Po zakończeniu wojny kontynuował służbę wojskową. W 1946 r. skierowany został do ochrony obwodu wyborczego w Różnowie (pow. Nowogard). Następnie służył w Bałtyckiej Brygadzie Wojsk Ochrony Pogranicza ukończył roczną Szkołę Dokształcania Oficerów nr 2 w Gryficach. Po odbyciu kursu w Ostródzie został skierowany do Bałtyckiej Brygady WOP, gdzie objął stanowisko dowódcy Szkoły Podoficerskiej. W 1950 r. został zwolniony z wojska.

Miejsce pracy
Przed wojną:
W czasie wojny:
Po wojnie:

Po demobilizacji 14 lipca 1950 r. podjął pracę jako referent w Wydziale Oświaty Wojewódzkiej Rady Narodowej w Koszalinie.
Od 1953 r. pracował w Wojewódzkim Biurze Projektów, gdzie był zatrudniony do czasu przejścia na emeryturę w 1981 r.

Działalność społeczna, związkowa i polityczna
Przed wojną:

Należał do Związku Harcerstwa Polskiego, a następnie do organizacji „Strzelec”.

W czasie wojny:
Po wojnie:

Utrzymywał kontakty z działaczami Polskiego Stronnictwa Ludowego (PSL) poprzez Helenę Gadzińską oraz Kazimierę Staruszkiewicz w Przyborzu.
W 1981 r. wstąpił do NSZZ „Solidarność” po wcześniejszym wystąpieniu z partii.
W okresie stanu wojennego utrzymywał kontakty z działaczami podziemnej „Solidarności” i wspierał ją finansowo poprzez opłacanie składek.
Po reaktywowaniu „Solidarności” działał w Komitecie Obywatelskim, a następnie w sztabie wyborczym Lecha Wałęsy.

Działalność w ruchu kombatanckim
Opis działań:

ŚZŻAK, nr leg. 011979

ZBoWiD, nr leg. 0135949

Przynależność i udział w pracach innych organizacji i instytucji podziemnych
Przed scaleniem i wstąpieniem do ZWZ-AK, jak i „równolegle”:
Przynależność do ZWZ-AK na Kresach
Działalność:

Po wkroczeniu Niemców na teren Małopolski Wschodniej uczestniczył w organizowaniu samoobrony ludności polskiej we wsi Milczyce. Struktury konspiracyjne utworzył plut. pchor. Zbigniew Przetacznik ps. „Michał”. Oddział początkowo działał jako jednostka ZWZ, następnie przyjął nazwę Miejscowego Oddziału Samoobrony Armii Krajowej podporządkowanego Okręgowi Zachodniemu Lwów AK. Kisłowicz pełnił funkcję łącznika i kuriera, utrzymując kontakty konspiracyjne m.in. na trasie Milczyce – Ber oraz na linii kolejowej Redatycze – Lwów.

Po reorganizacji oddziału w 1944 r. wchodził w skład 8 kompanii 26 pułku piechoty Okręgu Zachodniego Lwów AK, dowodzonej przez por. Tomasza Matyszewskiego ps. „Andrzej Ćwikła”. Brał udział w działaniach obronnych przeciw oddziałom UPA oraz w akcjach przeciwko niemieckiej administracji okupacyjnej.

Data zaprzysiężenia:
Czasookres:1943-02-00 - 1944-07-00
Pełnione funkcje:

Łącznik

Kurier

 

Oddział względnie pion organizacyjny:26 pp AK, 8 komp.
Okręg:Okręg Lwów
Przydział:Okręg AK Lwów, Samodzielne placówki samoobrony (AK)
 Inspektorat Zachodni
 Obwód AK Gródek Jagielloński
Przynależność do ZWZ-AK poza Kresami
Działalność:
Data zaprzysiężenia:
Czasookres:
Pełnione funkcje:
Oddział względnie pion organizacyjny:
Działalność w podziemiu antykomunistycznym:
Opis działań:

Ograniczona do konspiracyjnych kontaktów z dowódcą organizacji niepodległościowych mjr. Zygmuntem Włodarczykiem i kpt. Klimowiczem w latach 1947-1950.

Udział w akcji "Burza"
Opis działań:

W 1944 r. uczestniczył w działaniach bojowych oddziałów AK w rejonie Milczyc i Rudek związanych z przygotowaniami do akcji „Burza”. Oddział prowadził działania obronne przeciwko oddziałom ukraińskim oraz akcje dywersyjne przeciw Niemcom, m.in. odbijanie kontyngentów w rejonie Radatycz, akcję w mleczarni w Rudkach oraz przejęcie broni ze zrzutów w Chłopcach. W czerwcu 1944 r. brał udział jako przewodnik w akcji likwidacji niemieckiego posterunku strzegącego mostu w Koniuszkach Siemianowskich, który został wysadzony w celu odcięcia odwrotu niemieckim oddziałom wycofującym się ze Lwowa w kierunku Sambora.

Konspiracyjni współpracownicy
Przełożeni, podwładni i organizacyjni koledzy:

Zbigniew Przetacznik ps. „Michał” – organizator oddziału ZWZ-AK w Milczycach.

por. Tomasz Matyszewski ps. „Andrzej Ćwikła” – dowódca oddziału po reorganizacji w strukturach 26 pp AK.

Stanisław Madera – przedstawiciel miejscowej organizacji AK, który udzielił mu pomocy w czasie przesłuchań po aresztowaniu przez policję ukraińską.

Leopold Kuc – dowódca odcinka północno-wschodniego obrony Milczyc.

Członkowie rodziny zaangażowani w konspirację:
Służba w innych formacjach wojskowych
Polskich:

Po zatrzymaniu przez NKWD w połowie sierpnia 1944 r. został po przesłuchaniu przewieziony przez Drohobycz do Przemyśla. 20 sierpnia 1944 r. został wcielony do 18 pułku piechoty formującej się dywizji ludowego Wojska Polskiego na Zasaniu. Brał udział w działaniach bojowych m.in. w obronie polskich wsi przed napadami oddziałów ukraińskich na południe od Przemyśla oraz w walkach końcowej fazy wojny zakończonych zdobyciem Berlina, następnie w Wojskach Ochrony Pogranicza. Pełnił funkcje dowódcze od dowódcy plutonu do dowódcy kompanii.

Niepolskich:
Represje
Represje stosowane przez Niemców (pobyt w niemieckich więzieniach i obozach koncentracyjnych - daty i miejsce, nazwiska współwięźniów):

W 1942 r. został zatrzymany przez policję ukraińską w pociągu przed Gródkiem Jagiellońskim, pobity i osadzony w więzieniu w Gródku Jagiellońskim. Po tygodniu przewieziono go do obozu karnego Lwów-Janówka, skąd zbiegł w lutym 1943 r.

Represje stosowane przez Związek Sowiecki (pobyt w sowieckich więzieniach i łagrach - daty i miejsce, nazwiska współwięźniów):

Był kilkukrotnie zatrzymywany przez policję ukraińską oraz NKWD ze względu na podejrzenie o ukrywanie broni i należenie do tajnej organizacji od listopada do grudnia 1939 r.

W połowie sierpnia 1944 r. podczas akcji NKWD w Milczycach został zatrzymany i przewieziony do Rudek, a następnie po przesłuchaniu wywieziony na wschód. Transport zatrzymano w Drohobyczu, gdzie po selekcji przewieziono go do Przemyśla i wcielono do Wojska Polskiego.

 

Represje ze strony polskiego komunistycznego aparatu bezpieczeństwa

W 1946 r. został zatrzymany i postawiony w stan oskarżenia za kontakty z PSL w Przyborzu. W trakcie śledztwa nie udowodniono mu winy i został zwolniony. 18 lutego 1950 r. został ponownie wezwany na przesłuchanie przez Informację Wojskową. Został zawieszony w czynnościach służbowych i zobowiązany do meldowania się co trzy dni w Informacji. Do końca maja 1950 r. pozostawał w areszcie domowym. 30 czerwca 1950 r. przeprowadzono ostatnie przesłuchanie, po którym został usunięty z wojska i skierowany do cywila. W życiu zawodowym był później objęty nieformalną blokadą awansu z powodu swojej przeszłości konspiracyjnej.

Ordery i odznaczenia
Lista odznaczeń

Medal za udział w Walkach o Berlin leg. nr 119139 (05.05.1976 r.)

Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski leg.nr 1033-73-4 (07.09.1973 r.)

Krzyż Armii Krajowej (11.04.1995 r.)

Medal Zwycięstwa i Wolności

Srebrny Krzyż Zasługi

Autorstwo wspomnień, relacji, pamiętników, dzieł literackich, opracowań naukowych, działalność redakcyjna
Poświęconych historii a w szczególności ZWZ-AK:
Poświęconych innym dziedzinom nauki i sztuki lub publicystyki:
Źródła archiwalne i literatura do noty biograficznej

AAN, teczka osobowa Adolfa Klisowskiego.

Ikonografia
Ewentualne uwagi
Fotografie
Skany załączonych dokumentów
Pobierz jako plik tekstowy

Chcesz zgłosić uwagę do biogramu?