Władysław Swarcewicz
pseud. Duży
Dane osobowe | |
Inne nazwiska w czasie okupacji lub po wojnie: | Zenon Adamski |
Płeć: | mężczyzna |
Data urodzenia: | 1924-08-09 |
Miejsce urodzenia: | Brześć nad Bugiem |
Data śmierci: | 2019-02-08 |
Miejsce śmierci: | Warszawa |
Miejsce pochówku: | Szczecin |
Rodzice | |
Imię ojca: | Stanisław |
Imię matki: | Józefa |
Nazwisko panieńskie matki: | Krzywy |
Stopień wojskowy uzyskany przed II wojną światową: | |
Data: | |
Starszeństwo: | |
Organ nadający: | |
Stopień wojskowy uzyskany w konspiracji: | |
Data: | |
Starszeństwo: | |
Organ nadający: | |
Stopień wojskowy uzyskany po wojnie: | |
Data: | |
Starszeństwo: | |
Organ nadający: | |
Wykształcenie cywilne | |
Przed wojną: | Ukończył szkołę podstawową oraz dwie klasy Gimnazjum im. R. Traugutta. |
W czasie wojny: | Rozpoczął naukę w szkole polskiej nr 7 w Brześciu (tzw. dziesięciolatce), w szkole zaczęła się jego działalność konspiracyjna. |
Po wojnie: | Po powrocie z obozu zamieszkał w Warszawie, ukończył tam szkołę średnią oraz studia ekonomiczne w SGPiS. |
Służba wojskowa | |
Przed wojną: | |
W czasie wojny: | |
Po wojnie: | |
Miejsce pracy | |
Przed wojną: | |
W czasie wojny: | W czasie okupacji Niemieckiej pracował w firmie budowlanej H. Kletke jako technik. |
Po wojnie: | Pracował następnie w różnych instytucjach, w tym przez 35 lat na tzw. zapleczu naukowo-badawczym. |
Działalność społeczna, związkowa i polityczna | |
Przed wojną: | Od czwartej klasy szkoły podstawowej należał do harcerstwa. |
W czasie wojny: | Podczas wojny obronnej jego 1 Brzeska Drużyna Harcerska im. Tadeusza Kościuszki została zorganizowana jako pogotowie, gdzie pełnił dyżury. Służył tam do 10.09.1939 r. przy osłonie mostu drogowego na rzece Muchawiec. Po tym czasie ewakuował się razem z matką i bratem do Dubna. Po ciężkich przeprawach wrócili do Brześcia nad Bugiem początkiem listopada 1939 r. |
Po wojnie: | |
Działalność w ruchu kombatanckim | |
Opis działań: | |
Przynależność i udział w pracach innych organizacji i instytucji podziemnych | |
Przed scaleniem i wstąpieniem do ZWZ-AK, jak i „równolegle”: | Przed wstąpieniem do ZWZ-AK razem z ojcem zbierał broń i amunicję dla zalążków konspiracji. |
Przynależność do ZWZ-AK na Kresach | |
Działalność: | Razem ze swoją matką został wciągnięty do konspiracji 22.06.1941 r. ZWZ-AK. Początkowo zajmował się nasłuchem radiowym. Od stycznia 1944 r. ukrywał się w domu rodzinnym. Od kwietnia 1944 r. został oddelegowany do prowadzenia nasłuchu radiowego, który znajdował się na kolonii Janowo u Bolesława Okły. Po aresztowaniu sztabu w Skokach końcem kwietnia 1944 r. został żołnierzem OP “Watra IV” oraz 30 DP AK. Razem z oddziałem prowadził akcje dywersyjne w rejonie Poliszcz, Prużan, Żabinki, a następnie przeszedł do Puszczy Białowieskiej. Po wkroczeniu Armii Czerwonej do Puszczy został oddelegowany pod Lublin do ludowego Wojska Polskiego. W trakcie przemarszu napotkał żołnierzy koncentrujących się w ramach 30 DP AK. Wówczas zostali przejęci i zaczęli służbę w 3 kompanii, 3 batalionu, 82 pp AK. Razem ze Zgrupowaniem poszedł na odsiecz walczącej Warszawie. |
Data zaprzysiężenia: | 1941-06-22 |
Czasookres: | 1940-00-00 - 1944-10-00 |
Pełnione funkcje: | Łącznik Strzelec |
Oddział względnie pion organizacyjny: | OP "Watra IV"; 30 DP AK, 82 pp, III bat., 3 komp. |
Okręg: | Okręg Polesie |
Przynależność do ZWZ-AK poza Kresami | |
Działalność: | |
Data zaprzysiężenia: | |
Czasookres: | |
Pełnione funkcje: | |
Oddział względnie pion organizacyjny: | |
Działalność w podziemiu antykomunistycznym: | |
Opis działań: | Po przybyciu do Białej Podlaskiej ponownie przechodzi do konspiracji pod nazwiskiem Zenon Adamski i pod takim nazwiskiem również przebywał w obozie. |
Udział w akcji "Burza" | |
Opis działań: | |
Konspiracyjni współpracownicy | |
Przełożeni, podwładni i organizacyjni koledzy: | |
Członkowie rodziny zaangażowani w konspirację: | Józefa Swarcewicz “Mama” – matka, p.o. komendanta Okręgu Polesie AK. Stanisław Swarcewicz – ojciec, żołnierz Okręgu Polesie AK. Jerzy Swarcewicz “Mały” – brat, żołnierz Okręgu Polesie AK. |
Służba w innych formacjach wojskowych | |
Polskich: | |
Niepolskich: | |
Represje | |
Represje stosowane przez Niemców (pobyt w niemieckich więzieniach i obozach koncentracyjnych - daty i miejsce, nazwiska współwięźniów): | Aresztowany przez Gestapo 1.10.1943 r. Dwa miesiące później 23.12.1943 r. uciekł z transportu do obozu koncentracyjnego i ukrywał się w Brześciu. Po upewnieniu się, że jest bezpiecznie, powrócił do rodzinnego domu (wywiad Niemiecki podał, że został zastrzelony podczas ucieczki). |
Represje stosowane przez Związek Sowiecki (pobyt w sowieckich więzieniach i łagrach - daty i miejsce, nazwiska współwięźniów): | 19 sierpnia 1944 r. Zgrupowanie 82 pp zostało rozbrojone, a on zostaje wysłany do Majdanka pod sowieckim zarządem. Ucieka 20.08.1944 r. i dociera do Białej Podlaskiej. W nocy z 15 na 16.11.1944 r. został aresztowany przez NKWD w Białej-Podlaskiej. Wywieziony do obozu w ZSRS – Borowicze- Nowogrodzka Obł. Do Polski powrócił w marcu 1946 r. |
Represje ze strony polskiego komunistycznego aparatu bezpieczeństwa | |
Ordery i odznaczenia | |
Lista odznaczeń | Krzyż Partyzancki |
Autorstwo wspomnień, relacji, pamiętników, dzieł literackich, opracowań naukowych, działalność redakcyjna | |
Poświęconych historii a w szczególności ZWZ-AK: | |
Poświęconych innym dziedzinom nauki i sztuki lub publicystyki: | |
Źródła archiwalne i literatura do noty biograficznej | Archiwum Fundacji im. gen. Elżbiety Zawadzkiej, sygn. 3320/WSK, teczka osobowa Józefy Swarcewicz; Swarcewicz W., Ostatni komendant Okręgu Poleskiego ZWZ-AK, “Echa Polesia”, 2019, nr 2, s. 17- 21; Swarcewicz W., Fragmenty wspomnień Władysława Swarcewicza, “Echa Polesia”, 2019, nr 2, s. 20-25.
|
Ikonografia | |
Ewentualne uwagi | |
Fotografie | |
Skany załączonych dokumentów | |
Pobierz jako plik tekstowy |
Chcesz zgłosić uwagę do biogramu?