Antonina Galska
pseud. Szarotka
| Dane osobowe | ||
| Inne nazwiska w czasie okupacji lub po wojnie: | Marguż | |
| Płeć: | kobieta | |
| Data urodzenia: | 1896-05-14 | |
| Miejsce urodzenia: | Grodno | |
| Data śmierci: | 1980-09-21 | |
| Miejsce śmierci: | Milanówek | |
| Miejsce pochówku: | Grodzisk Mazowiecki | |
| Rodzice | ||
| Imię ojca: | Jan | |
| Imię matki: | Maria | |
| Nazwisko panieńskie matki: | Modzelewska | |
| Stopień wojskowy uzyskany przed II wojną światową: | ||
| Data: | ||
| Starszeństwo: | ||
| Organ nadający: | ||
| Stopień wojskowy uzyskany w konspiracji: | podporucznik | |
| Data: | ||
| Starszeństwo: | ||
| Organ nadający: | ||
| Stopień wojskowy uzyskany po wojnie: | ||
| Data: | ||
| Starszeństwo: | ||
| Organ nadający: | ||
| Wykształcenie cywilne | ||
| Przed wojną: | Szkoła gimnazjalna (1907-1914), następnie od 1.09.1921 do 26.06.1922 uczęszczała na Państwowe Kursy Nauczycielskie w Krakowie. W późniejszym okresie ukończyła Wyższe Kursy Nauczycielskie w Warszawie. | |
| W czasie wojny: | ||
| Po wojnie: | ||
| Służba wojskowa | ||
| Przed wojną: | ||
| W czasie wojny: | ||
| Po wojnie: | ||
| Miejsce pracy | ||
| Przed wojną: | W 1924 r. razem z matką wyjechała do Francji i tam do 1926 pracowała w Lille jako nauczycielka j. polskiego dzieci górników polskich. W późniejszym okresie pracował w Szkole Ćwiczeń przy Państwowym Męskim Seminarium Nauczycielskim w Grodnie, a następnie w Szkole Powszechnej Nr 5 im. Królowej Jadwigi przy ul. Północnej w Grodnie (l.30.).
| |
| W czasie wojny: | W czasie wojny pracowała w Grodnie w fabryce marmolady. | |
| Po wojnie: | Od 1955 r. pracowała w pralni w Grodnie. W późniejszym okresie pracowała jako katechetka w Piastowie a następnie jako Bibliotekarka w Szkole Podstawowej nr 2 w Milanówku.
| |
| Działalność społeczna, związkowa i polityczna | ||
| Przed wojną: | W 1908 r. jako uczennica gimnazjum angażowała się w tajną pracę samokształceniową. Tworzyła tajne szkółki polskie za czasów zaboru. W latach 1918-1919 udzielała się na rzecz Polskiej Organizacji Wojskowej w Grodnie. Udzielała schronienia peowiakom. Polska Macierz Szkolna (członek rzeczywisty od 01.01.1939) | |
| W czasie wojny: | W czasie obrony Grodna we wrześniu 1939 r. organizowała oraz kierowała patrolami sanitarnymi. | |
| Po wojnie: | ||
| Działalność w ruchu kombatanckim | ||
| Opis działań: | ||
| Przynależność i udział w pracach innych organizacji i instytucji podziemnych | ||
| Przed scaleniem i wstąpieniem do ZWZ-AK, jak i „równolegle”: | ||
| Przynależność do ZWZ-AK na Kresach | ||
| Działalność: | Po zajęciu Grodna przez wojska sowieckie ukrywała u siebie i przerzucała ocalałych żołnierzy polskich, a w 1940 r. utworzyła w swoim domu punkt zbiórki paczek dla zesłanych do Kazachstanu. W czasie działalności w AK od sierpnia 1941 r. dostała polecenie, aby organizować tajne komplety nauczania na poziomie szkoły powszechnej w Grodnie. Organizowała wieczory literackie dla młodzieży na poziomie szkoły średniej. Zajmowała się także podrabianiem dokumentów tożsamości dla Polaków pracujących w konspiracji i ukrywających się przed Niemcami. Brała udział w przygotowaniu i realizacji ucieczki z więzienia niemieckiego w Brześciu dwóch skazanych na śmierć żołnierzy AK. Organizowała kwatery konspiracyjne dla oficerów AK, m.in. w 1942 r. dla Bronisława Trońskiego w majątku p. Dunin, krewnej gen. J. Hallera, koło Skidla. Ponadto organizowała opiekę nad dziećmi, których ojcowie zostali rozstrzelani, kursy sanitarne dla młodzieży szkolnej, zaopatrzenie w ciepłe ubrania i bieliznę polskich oddziałów partyzanckich, dostarczała żywność do getta grodzieńskiego. Organizowała także ucieczki pojedynczych osób z getta do oddziałów leśnych. Uczestniczyła latem 1943 r. w “przekazaniu” do Warszawy wydobytego z więzienia w Grodnie Bronisława Trońskiego. Później dzięki jej pomocy z Grodna do Warszawy trafili także Ludosław Kozłowski, redaktor pisma “Dekada” oraz Izabela Wilczyńska. | |
| Data zaprzysiężenia: | ||
| Czasookres: | ||
| Pełnione funkcje: | Komendantka Wojskowej Służby Kobiet w Obwodzie “Prawy Niemen” | |
| Oddział względnie pion organizacyjny: | WSK | |
| Okręg: | Okręg Białystok | |
| Przydział: | Inspektorat Grodno AK-AKO (1942-1945) | |
| Obwód Grodno „Prawy Niemen” AK-AKO | ||
| Komenda Obwodu Grodno „Prawy Niemen” AK-AKO | ||
| Przynależność do ZWZ-AK poza Kresami | ||
| Działalność: | ||
| Data zaprzysiężenia: | ||
| Czasookres: | ||
| Pełnione funkcje: | ||
| Oddział względnie pion organizacyjny: | ||
| Działalność w podziemiu antykomunistycznym: | ||
| Opis działań: | Po ponownym wejściu do Grodna wojsk sowieckich w 1944 r. kontynuowała działalność konspiracyjną. W jej mieszkaniu były przygotowywane paczki wysyłane do więzień sowieckich i łagrów. | |
| Udział w akcji "Burza" | ||
| Opis działań: | ||
| Konspiracyjni współpracownicy | ||
| Przełożeni, podwładni i organizacyjni koledzy: | por. Stanisław Zarzycki, Bronisław Troński, Ludosław Kozłowski „Ludek”, Izabella Wilczyńska „Plater”, | |
| Członkowie rodziny zaangażowani w konspirację: | ||
| Służba w innych formacjach wojskowych | ||
| Polskich: | ||
| Niepolskich: | ||
| Represje | ||
| Represje stosowane przez Niemców (pobyt w niemieckich więzieniach i obozach koncentracyjnych - daty i miejsce, nazwiska współwięźniów): | ||
| Represje stosowane przez Związek Sowiecki (pobyt w sowieckich więzieniach i łagrach - daty i miejsce, nazwiska współwięźniów): | W 1941 r. została aresztowana przez NKWD, oskarżona o szpiegostwo i osadzona w Mińsku oraz Mohylowie, miała być wywieziona do łagru, ale odzyskała wolność wskutek najazdu Niemiec. Została aresztowana przez NKWD w grudniu 1944 r. lub styczniu 1945 r. Podczas pobytu w więzieniu była bita i torturowana. W maju 1945 r. została skazana na 25 lat ciężkich robót (zmniejszone do 10 lat i 5 lat pozbawienia praw). W czerwcu 1945 r. przeniesiona do więzienia w Orszy, a następnie do łagru Chocinicze nad Bugiem (k. Witebska), w którym przebywała przez rok. W późniejszym czasie przeniesiona została do Mińsku Litewskim, łagrze Poćmnie – z łagrów zwolniona dopiero 12 marca 1955 r. | |
| Represje ze strony polskiego komunistycznego aparatu bezpieczeństwa | ||
| Ordery i odznaczenia | ||
| Lista odznaczeń | Order Wojenny Virtuti Militari V kl. (15.08.1944 r., zweryfikowane w Londynie 11.11.1948 r., nr 13204) Srebrny Krzyż Zasługi z Mieczami (3.05.1943 r., zweryfikowany w Londynie 30.12.1949 r. oraz przez MON 12.07.1967 r.) Brązowy medal za Długoletnią Służbę (Wilno, 31.01.1939 r.) Krzyż AK (Londyn, 20.06.1972) | |
| Autorstwo wspomnień, relacji, pamiętników, dzieł literackich, opracowań naukowych, działalność redakcyjna | ||
| Poświęconych historii a w szczególności ZWZ-AK: | ||
| Poświęconych innym dziedzinom nauki i sztuki lub publicystyki: | ||
| Źródła archiwalne i literatura do noty biograficznej | BZNiOS, sygn. 16689/II, T.1, k. 7, 20; BZNiOS, sygn. 16690/II, k. 93, 108, 126; Teczka osobowa Antoniny Galskiej, w zbiorach Archiwum Fundacji Generał Elżbiety Zawackiej; Żarski-Zajdler W., Ruch oporu w latach 1939-1944 na Białostocczyźnie: referat materiałowy, cz. 3, Warszawa 1966, s. 230, 244, 278. | |
| Ikonografia | ||
| Ewentualne uwagi | ||
| Fotografie | ||
| Skany załączonych dokumentów | ||
| Pobierz jako plik tekstowy | ||
Chcesz zgłosić uwagę do biogramu?
